आईपीएल टोली राजस्थान रोयल्सको स्वामित्व १.६५ अर्ब डलरमा लक्ष्मी मित्तल र आदित्य मित्तलले खरिद गरेका छन्, जसले क्रिकेट जगतमा नयाँ तरंग ल्याएको छ।
आईपीएल फ्रान्चाइजी राजस्थान रोयल्सको स्वामित्वमा ठूलो परिवर्तन आउने भएको छ। विश्वका ख्यातिप्राप्त स्टिल टाइकुन लक्ष्मी मित्तल र आदित्य मित्तलले १.६५ अर्ब अमेरिकी डलर अर्थात् करिब १५ हजार ६६० करोड भारतीय रुपैयाँमा यो टोली किनेका छन्। यो सम्झौता आईपीएलको इतिहासमा नै दोस्रो ठूलो कारोबारको रूपमा दर्ज भएको छ।
यस नयाँ सम्झौता अनुसार, मित्तल परिवारले राजस्थान रोयल्सको झन्डै ७५ प्रतिशत स्वामित्व ग्रहण गर्नेछन्। बाँकी हिस्सेदारीमा आदर पुनावालाले १८ प्रतिशत र मनोज बडा तथा अन्य अवस्थित लगानीकर्ताहरूले ७ प्रतिशत सेयर सुरक्षित गर्नेछन्। यसअघि अन्य व्यवसायीहरूबाट आएका प्रस्तावहरू पछि हटेपछि यो सम्झौताले अन्तिम रूप पाएको हो।
यो लगानीले आईपीएल टोलीहरूको बजार मूल्य कति उच्च बिन्दुमा पुगेको छ भन्ने कुरा प्रस्ट पार्छ। क्रिकेटको व्यावसायिक क्षेत्रमा ठूला उद्योगपतिहरूको आकर्षण बढ्नुले भविष्यमा खेल पूर्वाधार र टोलीको प्रदर्शनमा थप व्यापकता आउने संकेत गर्छ।
राजस्थान रोयल्सको स्वामित्वमा केवल आईपीएल टोली मात्र नभई दक्षिण अफ्रिकाको पार्ल रोयल्स र क्यारिबियन प्रिमियर लिगको बार्बाडोस रोयल्स पनि समावेश छन्। यसर्थ, यो खरिद प्रक्रियाले विश्वभर छरिएका रोयल्स समूहका सबै क्रिकेट क्लबहरूको व्यवस्थापनलाई समेट्नेछ।
हाल यो सम्झौता विभिन्न कानुनी प्रक्रियामा छ। भारतीय क्रिकेट नियन्त्रण बोर्ड (बीसीसीआई) र आईपीएल गभर्निङ काउन्सिलको स्वीकृतिपछि मात्र यसलाई पूर्णता दिइनेछ। सबै नियम र मापदण्डहरू पालना गर्दा यो प्रक्रिया सन् २०२६ को सेप्टेम्बर महिनासम्ममा सम्पन्न हुने अनुमान गरिएको छ।
नयाँ स्वामित्वमा लक्ष्मी एन. मित्तल, आदित्य मित्तल, वनिशा मित्तल–भाटियाका साथै आदर पुनावाला र मनोज बडाको उपस्थिति रहनेछ। टोलीको विगतलाई फर्केर हेर्दा, सन् २००८ मा पहिलो आईपीएल उपाधि उचालेको रोयल्सले २०२२ मा फाइनलसम्मको यात्रा तय गरेको थियो। यद्यपि, टोलीको इतिहासमा विवादित समय पनि रहेका छन्।
स्पट–फिक्सिङको आरोपमा टोलीले दुई वर्षको प्रतिबन्ध झेल्नुपरेको थियो र सन् २०१६ तथा २०१७ को सिजनबाट टोली बाहिरिनुपरेको थियो। त्यस्ता कठिन चुनौतीहरू पार गर्दै आएको टोलीले अब नयाँ नेतृत्व र नयाँ पुँजीका साथ कस्तो नतिजा दिन्छ, त्यो हेर्न बाँकी नै छ।
अन्ततः यो स्वामित्व हस्तान्तरणले राजस्थान रोयल्सको आगामी दशकको रणनीतिलाई पूर्ण रूपमा बदल्नेछ। कर्पोरेट जगत् र खेलकुदको यस प्रकारको मिलनले आगामी दिनमा थप नयाँ व्यावसायिक आयामहरू थप्ने निश्चित छ।