Een recente handelsmissie onder leiding van Koning Filip legt een pijnlijke realiteit bloot: Vlaanderen en Wallonië opereren steeds vaker als buitenlandse partners. Is dit een onbedoelde stap richting confederalisme?
Een recente handelsmissie in eigen land onder leiding van Koning Filip heeft de politieke gemoederen flink beroerd.. Met een delegatie van veertig bedrijfsleiders trok de vorst langs beide kanten van de taalgrens om de onderlinge samenwerking te stimuleren.. Hoewel het initiatief werd gepresenteerd als een verbindende actie, roept de opzet bij velen de vraag op of zelfs het staatshoofd inmiddels inziet dat België steeds meer naar een confederaal model toebeweegt.
De complementariteit tussen Vlaanderen en Wallonië is op papier evident: de Vlaamse regio kampt met een structureel tekort aan arbeidskrachten en ruimte, terwijl Wallonië op die domeinen juist overcapaciteit bezit.. Door enkel de regionale werkgeversorganisaties VOKA en AKT te betrekken, werd het federale niveau – vertegenwoordigd door het VBO – bewust buiten spel gezet.. Dit is geen toeval, maar een reflectie van de tijdgeest.. Het feit dat Brussel en de Duitstalige gemeenschap grotendeels werden genegeerd, bevestigt dat de focus verschuift naar een bilaterale logica tussen de twee grootste landsdelen.
Een stille verschuiving in de Belgische constellatie
De realiteit is dat Vlaanderen en Wallonië de afgelopen decennia elkaars buitenland zijn geworden.. Waar men vroeger nog droomde van één grote, homogene Belgische natie, groeit nu het besef dat een pragmatische samenwerking tussen autonome regio’s efficiënter is dan de eeuwige verlamming aan de Wetstraat.. Dat de Koning zich aan dit proces verbindt, is veelzeggend.. Het suggereert een impliciete erkenning dat de federale structuur, zoals we die decennialang kenden, haar houdbaarheidsdatum heeft overschreden..
Deze dynamiek staat in schril contrast met de dagelijkse politieke realiteit.. Terwijl de regio’s op het terrein constructief naar oplossingen zoeken, blijft het federale niveau gevangen in een uitzichtloze cyclus van compromissen en interne twisten.. De recente begrotingsperikelen en de moeizame zoektocht naar een werkbaar beleid tonen aan dat het systeem zichzelf in de weg zit.. Het land bevindt zich in een begrotingscrisis die vraagt om daadkracht, niet om het eindeloze gekibbel dat de federale arena inmiddels kenmerkt.
De noodzaak voor een structurele hervorming
De huidige federale regering lijkt zich, ondanks de interne fricties, vast te klampen aan de status quo.. Toch groeit in de samenleving de overtuiging dat enkel een verregaande staatshervorming soelaas kan bieden.. Fiscale verantwoordelijkheid kan pas echt worden genomen wanneer de regio’s zelf aan het roer staan, zonder constant afhankelijk te zijn van een federaal filter dat enkel vertraging veroorzaakt.. De weg naar 2029 belooft een periode van politieke erosie te worden, waarin de roep om autonomie alleen maar zal aanzwellen.
Misryoum stelt vast dat de transitie naar een confederaal model niet langer een intellectueel gedachte-experiment is, maar een functionele noodzaak voor welvaartscreatie.. Wanneer regio’s als eigenaren van hun eigen beleid optreden, verdwijnen de schijn-constructies die nu enkel dienen om het federale apparaat in stand te houden.. Het is niet langer de vraag óf het systeem zal veranderen, maar hoe snel de politieke klasse deze realiteit durft te omarmen zonder vast te blijven zitten in de fata morgana’s van een verleden dat niet meer terugkomt.