Dreigementen, kapingen en vertragingsmanoeuvres: willen Amerika en Iran eigenlijk wel onderhandelen?

Ondanks een verlengd staakt-het-vuren blijft de spanning tussen de VS en Iran voelbaar. Is er oprecht sprake van diplomatie, of wordt tijd gewonnen met een strategisch rookgordijn?

Ook nadat Donald Trump besloten had om het tijdelijke staakt-het-vuren met Iran te verlengen, heerst grote onduidelijkheid over hoe het nu verder moet. Wil Iran wel rond de tafel zitten? Of hoopt het met onderhandelingen vooral tijd te winnen?

Enkele uren nadat Donald Trump afgelopen nacht had aangekondigd het aflopende staakt-het-vuren voor onbepaalde tijd te verlengen, viel de Iraanse Revolutionaire Garde drie schepen aan in de Straat van Hormuz.. Twee van deze vaartuigen zouden ondertussen door Iraanse troepen zijn gekaapt, terwijl de Amerikaanse blokkade van het land voorlopig onverminderd van kracht blijft.. Volgens Trump komt de verlenging er op verzoek van Pakistan, omdat de huidige Iraanse regering ‘ernstig verdeeld’ zou zijn en de ruimte moet krijgen om met een ‘eengemaakt voorstel’ te komen.. Of die onderhandelingen er daadwerkelijk gaan komen, blijft voorlopig koffiedik kijken.. De Iraanse woordvoerder Esmail Baghaei hult zich in stilzwijgen over de bereidheid van Teheran om opnieuw rond de tafel te gaan zitten..

Een tafel die misschien niet bestaat

De cyclus van aanvallen en gesprekken

Het strategische spel van ‘good cop, bad cop’ dat Teheran hanteert, zorgt aan Amerikaanse zijde voor toenemende irritatie.. Het is echter de vraag of dit een bewuste tactiek is of het resultaat van de interne machtsstrijd binnen het Iraanse regime, dat na de uitschakeling van zijn militaire top in een bestuurlijk vacuüm terecht is gekomen.. Terwijl de publieke opinie in de Verenigde Staten zich steeds meer tegen het conflict keert, blijft de Amerikaanse koers onvoorspelbaar.. Voor beide landen lijkt een ongemakkelijke uitkomst onvermijdelijk: uiteindelijk zal een nieuwe deal, ondanks Trumps belofte van een ‘beter akkoord’, verdacht veel moeten lijken op de afspraken die destijds door de regering-Obama werden gemaakt.. Zonder het opgeven van fundamentele nucleaire technologie door Iran, of een serieuze concessie vanuit de Verenigde Staten, blijft het vredesproces voorlopig een fragiel kaartenhuis in een regio die snakt naar stabiliteit.