Brüksel’deki günlük basın toplantısında hava oldukça gergindi; kahve makinelerinin vızıltısı eşliğinde herkesin gözü kulağı tek bir noktadaydı. AB Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, havalimanlarının yakıt krizine girebileceği konusundaki sorulara yanıt verirken aslında durumu çok da netleştiremedi. Misryoum’un takip ettiği kadarıyla, şu an için AB genelinde bir ‘kıtlık’ yaşanmıyor ama geleceğe dair kimse pek de iyimser konuşamıyor. Yani, bir şeyler eksik ya da bir yerlerde ciddi bir tıkanıklık başlıyor olabilir — ama neresi?
Itkonen, üye ülkelerin sektörle yakın temasta olduğunu, rafinerilerin ham petrol konusunda şimdilik sorunsuz ilerlediğini söylüyor. Yine de ses tonundaki o hafif tereddüt, ‘jet yakıtı birincil endişemiz’ derken daha da belirginleşti. Aslında Avrupa, jet yakıtının sadece yüzde 70’ini kendi rafinerilerinden karşılıyor. Geriye kalan kısmı için tamamen dışarıya, özellikle de Hürmüz Boğazı’ndan gelen sevkiyatlara muhtacız. Eğer oradaki ticaret akışı tam kapasiteye dönmezse, üç hafta içinde havalimanlarında ciddi bir yakıt kısıtı başlayabilir.
Biraz daha açmak gerekirse, fiyatlar zaten savaş öncesine göre iki katına çıkmış durumda. Bu, sadece rakamlardan ibaret değil, bilet fiyatlarına yansıyacak mı yoksa uçuşlar mı iptal edilecek? İtalya’daki bazı havalimanları şimdiden kısıtlamalara gitti bile. Yani durumun ciddiyeti ortada, ancak koordinasyon grupları sürekli toplantı halinde.
Sürekli toplanıp veri paylaşıyorlar, alternatif yollar arıyorlar. Ama bir noktada… yani, belki de sadece bekleyip göreceğiz. Avrupa, Basra Körfezi’ne öyle bir bağımlı hale gelmiş ki, en ufak bir aksaklık tüm uçuş ağını felç edebilir. Yaz dönemi uçuşları risk altında mı? Havayolu şirketleri korkuyor, yolcular ise belirsizliğin içinde.
Belki de sorun, rafinerilerin kapasitesinden ziyade bu hassas tedarik zincirinin ne kadar kolay kırılabildiğiyle ilgili. Misryoum, sahadan gelen verileri izlemeye devam ediyor. Toplantılarda alınan kararların somut bir çözüme dönüşüp dönüşmeyeceğini zaman gösterecek. Ya da belki çok geç olacak, kim bilir?
Kısacası, gökyüzündeki trafik şu an oldukça kırılgan bir zeminde ilerliyor.