Dünya Altın Konseyi verilerine göre yılın ilk çeyreğinde merkez bankalarının altın satışlarının yüzde 60’ını TCMB yaptı. Net satış 70 tonla öne çıkıyor; faiz yükü de tartışma konusu.
Dünya merkez bankalarının altın rezervleri üzerinden kurduğu denge, Türkiye’de bambaşka bir görüntüye dönüşmüş durumda. Misryoum verilerden çıkan tabloyu ilk çeyrek üzerinden okuyor.
TCMB, satışların neredeyse tamamına yakın kısmında etkili
Konsey ayrıca merkez bankalarının net altın alımının yılın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 3 artarak yaklaşık 224 ton seviyesine çıktığını aktarıyor. Yani genel resim, merkez bankalarının az da olsa altın biriktirmeye devam ettiğini gösterirken, TCMB’nin hareketi bu eğilimin dışında kalıyor.
Polonya’nın ilgisi sürüyor, TCMB’nin hamlesi “taktiksel” görülüyor
Öte yandan altın tarafındaki hareketliliği besleyen bir başka unsur da jeopolitik riskler.. 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı süreç, konseyin değerlendirmesinde merkez bankalarının altın satışlarını hızlandıran faktörlerden biri olarak yer alıyor.. Konseyin hesaplamasına göre bu dönemde 4 ülkenin merkez bankası toplam 115 tonluk net altın satışı yaptı.
Misryoum’un dikkat çektiği kritik ayrıntı ise TCMB’nin “satış liderliği”.. Konsey raporunda TCMB’nin 3 ayda yaptığı net altın satışı 70 ton olarak hesaplanıyor.. Böylece merkez bankalarının her 10 tonluk net altın satışının 6 tonunda TCMB’nin payı bulunuyor.. Konseyin hesabı bugünkü fiyatlara göre TCMB’nin net altın satışının 10 milyar doları geçtiğini gösteriyor.
105 milyar dolarlık faiz yükü tartışması: Merkez bankası maliyeti büyüyor
Ekonomi gündeminde ise mesele sadece altın satışının miktarıyla sınırlı değil.. TEPAV Merkez Direktörü Prof.. Dr.. Hakkı Hakan Yılmaz’ın hesaplamalarına göre, TCMB’nin altın satışlarıyla birlikte dikkat çeken faiz gideri 2024 ve 2025’te 57,3 milyar dolara kadar ulaşabilir.. Yılmaz, “TCMB son iki yılda neredeyse merkezi yönetim bütçesi kadar faiz ödemiş” yorumunu yapıyor.. Ayrıca yüksek faiz politikasının 2023’ten sonraki etkisiyle maliyetin toplamda 105 milyar dolara ulaştığına ilişkin bir değerlendirme bulunuyor.
Bu noktada Misryoum’un okuması şunu ortaya koyuyor: Altın satışları tek başına bir tercih gibi görünse de, rezerv yönetimi ve finansman maliyeti aynı denklem içinde tartışılıyor.. Özellikle faiz giderlerinin genişlediği bir ortamda, merkez bankasının bilançosuna yansıyan yükün farklı kalemlerde nasıl biriktiği daha görünür hale geliyor.
# Neden önemli?. Rezerv yönetimi ile maliyetin kesiştiği bir dönem
Raporda TCMB’nin net altın rezervindeki düşüşün 70 ton civarında olduğu, brüt altın rezervindeki düşüşün ise mart sonu itibarıyla 100 tonu aştığı hesaplanıyor.. Bu fark, rezervin farklı ölçütlerle izlenmesi nedeniyle önem kazanıyor; zira brüt ve net göstergeler, aynı hareketin “piyasa etkisi” ve “bilanço etkisi” taraflarını farklı katmanlarda gösterebiliyor.