De Raad van State laat het eindplan van Sibelco voor de Sibelcogroeve grotendeels doorgaan. Omwonenden kregen ongelijk, al moet het bedrijf de hellingen veiliger maken.
Omwonenden van de Sibelcogroeve in Limburg vangen bot in hun strijd tegen het zandwinningsbedrijf Sibelco.
Woensdag bepaalde de Raad van State dat Sibelco en Provincie Limburg mogen doorgaan met het eindplan voor het gebied.. Het gaat om de herinrichting van de Sibelcogroeve, ook bekend als het voormalige Sigrano, dat ligt op de grens van Heerlen, Brunssum en Landgraaf.. In de groeve wordt al decennialang zilverzand gewonnen, en het eindplan vormt de volgende stap richting hoe het terrein er na de zandwinning uit moet zien.
Volgens het plan begint de herinrichting wanneer Sibelco in 2032 klaar is met de zandwinning.. Het eindplan is de afgelopen jaren vaker aangepast, onder meer in reactie op zorgen uit de omgeving.. Omwonenden stelden dat eerder gedane beloftes niet goed genoeg terugkomen in de uiteindelijke plannen, met name waar het gaat om verbeteringen voor fiets- en wandelroutes.
Daarnaast was er volgens omwonenden ruimte voor een recreatieve invulling, met de komst van een recreatiegebied, inclusief zwemplas en horeca.. Die verwachting staat nu onder druk.. De Raad van State oordeelt dat de groeve ook zonder zwemplas al voldoende maatschappelijke meerwaarde biedt.. Daarmee valt een belangrijk punt in de bezwaren voor een groot deel weg, en kan het traject naar herinrichting verder volgens de gekozen lijn.
Tegelijk is er één duidelijk punt waar Sibelco wél aan de slag moet.. De Raad van State zegt dat het eindplan op dat onderdeel moet worden aangepast: de hellingen in het gebied moeten veiliger worden gemaakt.. De bezwaarmakers wezen erop dat verschillende hellingen te steil zijn en daardoor onveilig.. In de beoordeling krijgt die zorg dus wel gewicht, maar niet in de vorm die omwonenden voor ogen hadden.
Voor de direct omwonenden voelt de uitspraak wrang.. Een herinrichting is namelijk niet alleen een papiertraject, maar raakt het dagelijks leven rondom het gebied: van hoe routes lopen tot de manier waarop het landschap er straks uitziet.. Waar mensen hoopten op een recreatieve bestemming met water en voorzieningen, blijft nu vooral de bredere maatschappelijke functie overeind.. Dat verschil kan de beleving van het plan sterk sturen, ook als het einddoel uiteindelijk gedeeltelijk aansluit bij wensen uit de omgeving.
De uitspraak past bovendien in een bredere spanning die vaak terugkomt bij projecten in het buitengebied: aan de ene kant het afronden van economische activiteit en het veiligstellen van een gebied na gebruik, aan de andere kant het overtuigen van omwonenden dat de eindfase daadwerkelijk meer oplevert dan een “kaal” herstel.. Misryoum ziet dat discussie over herinrichting doorgaans niet alleen over een specifieke voorziening gaat, zoals een zwemplas, maar ook over vertrouwen: zijn afspraken nagekomen en worden zorgen serieus meegenomen?
Wat betekent dit concreet voor de toekomst van de Sibelcogroeve?. Op één plek blijft er voor de omwonenden een sprankje ruimte.. De Raad van State wijst erop dat het gebied uiteindelijk teruggegeven wordt aan Natuurmonumenten.. Dat kan vervolgens nog besluiten om zwemmen mogelijk te maken in de groeve.. Tegelijk is het volgens de Raad van State niet zo dat Sibelco daarmee verplicht kan worden om zwemmen ook echt mogelijk te maken.
Dat maakt de uitkomst minder zwart-wit dan het “eindplan gaat door”-verhaal dat meteen opdoemt.. Voor omwonenden komt er waarschijnlijk vooral zekerheid rond de herinrichting als geheel, terwijl de kans op recreatie met water afhankelijk blijft van een latere beslissing door de natuurbeheerder.. De eerste stap is nu in elk geval gezet: het plan kan door, maar met aandacht voor veiligheid op de hellingen.. Daarmee verschuift de focus van het debat over voorzieningen naar een praktische vraag: hoe ziet het terrein er straks uit, en is het veilig genoeg voor iedereen die het gebied in de toekomst gebruikt of betreedt.