Shqipëria po përballet me sfidën e shpejtë të plakjes së popullsisë, duke kërkuar reformimin urgjent të sistemit të kujdesit afatgjatë.
Plakja e popullsisë në Shqipëri dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor ka kaluar nga një çështje demografike në një emergjencë të mirëfilltë sociale.. Misryoum vëren se sfida kryesore për të ardhmen do të jetë garantimi i shërbimeve të kujdesit afatgjatë për qytetarët që po i afrohen fazës së “superplakjes”.
Kërkesa për shërbime të specializuara është tashmë e ndjeshme dhe pritet të përshkallëzohet me shpejtësi. Ndërkohë që jetëgjatësia ndryshon, nevojat për mbështetje fizike dhe mendore bëhen gjithnjë e më të domosdoshme për një pjesë të konsiderueshme të shoqërisë sonë.
Kjo situatë është kritike pasi tregon se sistemi social aktual nuk është përgatitur për një strukturë demografike ku të moshuarit nuk përbëjnë më një përjashtim, por një bazë të madhe të popullsisë.
Sipas analizave të bëra nga Misryoum, rreth 16 për qind e personave mbi 65 vjeç në rajon raportojnë vështirësi të mëdha në kryerjen e aktiviteteve bazë.. Kësaj shifre i shtohen edhe 32 për qind e të moshuarve që ndjejnë vështirësi të pjesshme, duke krijuar një ngarkesë të madhe për rrjetet familjare që aktualisht mbajnë barrën e kujdesit.
Presioni demografik pritet të intensifikohet në dekadën në vijim.. Në këtë kontekst, Shqipëria, së bashku me Serbinë dhe Bosnjën, po shkon drejt klasifikimit si vend “super i plakur”, ku mbi 20 për qind e popullsisë do të jetë mbi moshën 65 vjeç, ndërsa vendet e tjera të rajonit pritet të ndjekin të njëjtin trend deri në vitin 2050.
Në një vështrim më të detajuar, aktualisht mbulimi me shërbime formale mbetet tejet i kufizuar. Shumica e të moshuarve varen ende nga kujdesi informal i familjarëve, pasi sistemet publike nuk kanë arritur të ndërtojnë një infrastrukturë të qëndrueshme që shkon përtej pagesave të thjeshta monetare.
Mbështetja publike, ndonëse ekzistuese, fokusohet kryesisht në qendrat rezidenciale. Ndërkohë, shërbimet e nevojshme në shtëpi ose ato me bazë komunitare janë ende të fragmentuara, duke u mbështetur shpesh në nisma të organizatave joqeveritare ose ndihma të jashtme.
Ky disbalancë mes nevojave në rritje dhe mungesës së shërbimeve të integruara tregon se shoqëria shqiptare duhet të ndryshojë urgjentisht mënyrën se si e planifikon mbrojtjen sociale për brezat që po plaken.. Pa një ndërhyrje strukturore, barra e këtij tranzicioni do të vazhdojë të rëndojë mbi familjet, të cilat gjithashtu po përballen me një rënie të fuqisë punëtore për shkak të emigracionit dhe rënies së lindshmërisë.