3D texnikasında yeni baxış: “Nağılları Yaşadan İlmələr” kolleksiyası – FOTO
“Azərxalça” ASC və rəssam Fərid Rəsulovun əməkdaşlığı ilə “Nağılları Yaşadan İlmələr. Qarabağ xalçaları” kolleksiyası 1–3 mayda festivalda təqdim olunacaq.
“Nağılları yaşadan ilmələr. Qarabağ xalçaları” eksklüziv xalça kolleksiyası “Azərxalça” ASC ilə rəssam Fərid Rəsulovun birgə yaradıcılığı nəticəsində ərsəyə gəlib.
Kolleksiyanın əsas hədəfi sadəcə Qarabağ xalça irsini nümayiş etdirmək deyil—bu irsi araşdırmaq, yenidən formalaşdırmaq və müasir vizual tələblərə uyğunlaşdırmaqdır.. 1–3 may tarixlərində keçiriləcək Beynəlxalq Xalça Festivalı üçün xüsusi hazırlanan kolleksiyanın ilk təqdimatı məhz həmin tədbirdə baş tutacaq.. Layihə “nağılları yaşadan ilmələr” fikrini materialdan vizual hekayəyə çevirərək, xalçanın zamanla dialoqunu qurmağa çalışır.
Kolleksiyada fərqli mövzulu 6 xalça yer alır: “Ağ at və quşların nağılı”, “Qarabağ atının əfsanəsi”, “Zəriflik naxışı”, “Qızılı lələklərin əks-sədası”, “İlmələrdəki pələng” və “Gecənin tacı nar”.. Yun və ipək qarışığından hazırlanmış bu əsərlər 3D texnikası ilə işlənib və Qarabağ xalçaçılıq məktəbinin ornamental məntiqini müstəqil vizual hekayələr səviyyəsinə qaldırır.
Qarabağ xalçaları tarixən öz bədii tərtibatı, parlaq rəng palitrası və texniki xüsusiyyətləri ilə seçilib.. Burada isə təsvir edilən motivlər—floristik arabesklər, uçuş anında verilmiş quşlar, oyaq pələnglər və rəmzi Qarabağ atı—təkcə dekorativ element kimi qalmır.. Kompozisiyanın içində təbiət sanki “canlanır”: fiqur və rəmzlər şəxsləndirilir, ornament isə arxa plandan çıxaraq əsas məna daşıyıcısına çevrilir.
Layihənin yaradıcı yanaşması ənənə ilə müasir üslub arasında körpü qurur.. Fərid Rəsulov ənənəvi əl toxumasının struktur bütövlüyünü, təbii yun və bitki boyası texnikasını qoruyub saxlasa da, genişlənmiş rəng sahələri, qəsdən yaradılmış məkan aydınlığı və müasir ritm vasitəsilə kompozisiyanı yenidən “tənzimləyir”.. Nəticə keçmişin sadə bərpası və ya yalnız abstraksiya axtarışı kimi yox, “zamanın kəsişmə nöqtəsi” kimi təqdim olunur.
Analitik baxımdan bu yanaşma mədəni irsin təqdimat forması ilə bağlı sualı yenidən gündəmə gətirir: xalça yalnız qorunmalıdırmı, yoxsa aktual qalmaq üçün yeni vizual dilə çevrilməlidirmi?. “Nağılları yaşadan ilmələr” ideyası məhz ikinci yanaşımla səsləşir.. Simvolik ağ at kinetik enerjiyə çevrilir, nar gecənin tacı kimi təkamül edir, pələng isə həm keşikçi, həm də metafor funksiyası daşıyır.. Xromatik kontrast, sadələşdirmə və gücləndirmə vasitəsilə Rəsulov ornamenti “baş qəhrəman” vəziyyətinə gətirir və xalçanı dekorativ sənət kimi klassik qəlibdən bir qədər kənara aparır.
Bu cür layihələrin real təsiri də aydın olur: şəhər məkanında—Xalça Festivalı və sərgi formatında—qarşılaşdığımız əsər artıq yalnız muzey baxışı kimi qalmır.. O, həm də yaddaşı yenidən işə salan, şəxsiyyətin inkişaf edən platformasına çevrilən bir təcrübə yaradır.. Qarabağın toxuculuq dilinə həkk olunmuş nağıllar arxivdə “donmur”; əksinə, müasir Bakının, Şuşanın və bütövlükdə Azərbaycanın ahəngində yenidən canlana bilir.
Sərgi “Nağılları Yaşadan İlmələr.. Qarabağ xalçaları” adı ilə 1–3 may 2026-cı il tarixinədək davam edəcək.. Beynəlxalq Xalça Festivalı çərçivəsində keçirilən tədbir İçərişəhərdə, Qgallery sərgi salonunda təşkil olunacaq.. Kolleksiyanın təqdimatının məhz festival günlərinə salınması da təsadüfi deyil: bu cür yanaşmalar tamaşaçı ilə mədəniyyət arasında canlı təmas yaradır və diqqəti Qarabağ xalçaçılıq məktəbinin bu günə gətirilən yönlərinə yönəldir.