Тахдиди куштан ба зан дар Гурҷистон: ҳодисаи шадид ва реаксияи ҳуқуқшиносон
Марди 2012‑соли суд кардашуда дар Гурҷистон бо таҳдиди куштан ба ҳамсараш баррасӣ мешавад; ҳуқуқшиносон ва Комитети кор бо занон чораҳои ҳифзи занонро таъкид мекунанд.
Марди 30-сола дар Гурҷистон бо таҳдиди куштан ба ҳамсараш, ки 24-солаи он мебошад, рӯ ба рӯ шуд. Ин ҳодиса ба назар мерасад, ки баррасии ҷиддӣ дар доираи қонунгузории ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон талаб карда мешавад.
Ҳодиса ва таҳдиди куштан
Санаи 7‑и апрел, дар соати тахминан 10:00, мард дар ҳолати мастӣ аз телефони мобилӣ ба ҳамсараш занони 24-солаи худ занг зада сухани аҷиб бароварда: «Модарро огоҳ кун, ки як рӯз ман маро кашт, пас аз панҷара нишинам».. Ҳамсара аз ин суханҳо тарс гирифт ва бо тартиботи зеҳнӣ дар хонаи худ қуттии биҷо ба худ гирифт.. Дар он вақт, мард бо дастгирии ҷаримаҳои 2‑модифи 147 аз қонун ва 120‑модифи «тахдиди куштан ё расонидани зарари вазнин ба саломатӣ» пешгирӣ карда нашуда буд.
Ҷавоби ҳуқуқшиносон ва чораҳои пешгирӣ
Таъкидҳои Мисрйоум нишон медиҳанд, ки мард аз ҷониби Суди Аввал бо далелҳои расмӣ ва тасдиқи ҷиноятӣ дар соли 2012 дар бораи қонуни ҷиноятӣ суд карда шудааст, аммо дар ин ҳолат судгоҳ бо давраи ҳадис ва шахсияти шахсияти шахсӣ дарёфт нашуда.. Ҳуқуқшиносон ба он ҷиддӣ таъкид мекунанд, ки таҳдиди куштан ба зан на танҳо ҷиноят, балки нишонаи бархурдифтори иҷтимоии аъзоҳои оилавӣ мебошад.. Комитети кор бо занон дар бораи афзоиши рӯйдодҳои зулм дар байни занон дар Нимсолаи аввали 2025 — беш аз 900 ишора — огоҳӣ дода, ки ҳифзи ҳуқуқи занон дар ҳоли камбудӣ монда.
Трендҳо ва пешнамуди оянда
Таърихчии таҳдиди куштан ба зан дар Тоҷикистон ҳамеша камтар дар омма ёд гирифта мешавад, аммо маълумотҳои Мисрйоум нишон медиҳанд, ки дар 10 соли охир 30‑ро дар 100 ҳолат, мардҳо дар ҳолатҳои ҷиноятии хонагӣ таҳдиди куштан ба ҳамсараш дарёфт мекунанд.. Сарванди ин ҳолатҳо аз он боиси меъмории бехавсас ва барномаҳои психологияӣ мегардад, ки дар он ҷо кӯдакон ва дигар аъзоҳои хонавода ба ҷиддӣ таъсир мерасонанд.
Ҳамзамон, дар сатҳи маҳаллӣ, камбудии системаҳои муҳофизатии фаврӣ ва дастрасӣ ба хизматрасониҳои психотерапевтикӣ дар шахрҳо ва деҳаҳо вазъиятро тарроҳӣ мекунад. Ҳамаи ин омилҳо дар ҳамоҳангии худ боиси он мешаванд, ки зӯроварӣ ва таҳдиди ҷисмонӣ дар оилаҳо ба таври табиий нигоҳ дошта мешаванд.
Аз назари инсонии зист ва ҳиссиёт, он зан, ки дар хонаи худ бо таҳдиди «ман маро куштан, пас аз панҷара нишинам» рӯ ба рӯ шуд, дар як лаҳза бо тарсе беохир ва нороҳатӣ дар қалби худ эҳсос мекард.. Ин навъ аз таҳдидҳо на танҳо огоҳии ҷисмонӣ, балки таъсири дарозмуддатӣ ба руҳанигардонии шахсӣ ва қобилияти дарёфти кумак дорад.
Анализгарони иҷтимоӣ мегӯянд, ки агар ҳуҷумҳои психолигиӣ ва таҳдидҳои дар ҳоли худ, бо ҷараёнҳои қонунгузорӣ ва системаҳои ҳуқуқӣ ба тарзи баробар ва босуръат ҳал намешаванд, он метавонад боиси дарёфти шахсони дигар дар баробари мушкилотҳои оилавӣ ва ҳавасмандии онҳо барои ҷустуҷӯи ҳалли барҳамёбӣ гардад.. Бо ин муносибат, системаҳои дастгирии зоти ва ҳуқуқӣ бояд дар сатҳи маҳаллӣ, вилоятӣ ва миллӣ такя карда шаванд.
Дар оянда, Мисрйоум бо интизорӣ мекунад, ки қонунгузории кишвар ба таври дақиқтар ба таҳдиди куштан ва дигар намудҳои зулм дар хона ҷавобгӯ бошад.. Пайвасти саривақти ҳисоботдиҳӣ, фароҳам овардани дастурҳои таълимӣ дар мактабҳо ва барномаҳои иҷтимоӣ, ки дар баробари камбудии ҳукуматӣ, метавонад дар пешгирӣ ва кам кардани даромади зулмҳо ба назар гирифта шавад.