Заңсыз лоторея ұйымдастырды деп айыпталған блогерлер Жанәбілов пен Төлегеноваға үкім шықты
Сот заңсыз лоторея ұйымдастырды деп айыпталған блогерлер Ерболат Жанәбілов пен Эльмира Төлегеноваға үкім шығарды: Жанәбіловқа 2 жыл шартты, Төлегеноваға 2 жыл түрме.
Заңсыз лоторея ұйымдастырды деп айыпталған блогерлердің ісі бойынша сот шешімі жарияланды.
Ерлі-зайыпты блогерлер Ерболат Жанәбілов пен Эльмира Төлегеноваға қатысты үкім шықты. Сот Жанәбіловқа 2 жыл шартты жаза, ал Төлегеноваға 2 жыл түрме тағайындады. Сонымен бірге олардың балалардың болуына байланысты Төлегенованың жазасын өтеу мерзімін екі жылға шегеруге мүмкіндік берілді.
Айыптау тарап блогерлердің “пайдасы жоқ курс сатып, ұту мүмкіндігі өте төмен лотерея ұйымдастырғанын” айтты.. Құжаттарда көрсетілгендей, ерлі-зайыптылар 2025 жылдың тамызында автокөлік ұтысын ұйымдастырып, қатысу үшін 60 доллар тұратын курс сатып алуды ұсынған.. Айыптау актісінде бұл конкурс арқылы блогерлер 247 млн 653 мың теңге тапқан делінген.
Іс бастапқыда әкімшілік іс ретінде қаралып, кейін Қылмыстық кодекстің “заңсыз кәсіпкерлікпен айналысу” және “заңсыз жолмен алынған ақшаны заңдастыру” баптары бойынша қылмыстық айыпқа ұласқан.. Сот процесінде Төлегенова айыпты ішінара мойындағаны аталды.. Бұл ретте тараптардың ұстанымы мен келісімге келу жолы де назарға алынған.
Сот отырысында прокурор Олжас Хайруллаев Жанәбілов пен Төлегенованы 4 жылға түрмеге қамауды сұраған еді. Алайда айыпталушылар түрмеге қамамауды сұрап, прокурормен процессуальдық келісім жасауды ұсынды. Прокурор бұл ұсынысты қабылдап, соған сай кейінгі талаптар да өзгерген.
Бүгін, 27 сәуірде өткен сот отырысында прокурор Хайруллаев келісім жасалғанын айтып, Жанәбіловқа 2 жыл шартты жазаны, Төлегеноваға 2 жыл түрме жазасын сұрады.. Сонымен қатар Төлегенованың жазасын өтеу мерзімін балалар факторы бойынша екі жылға шегеру туралы ұсыныс білдірді.. Үкімнің бір бөлігі ретінде екеуінің де мүлкі тәркіленетіні көрсетілген.
Бұл оқиға заңсыз қаржы тарту мен “ұтыс” форматындағы ұсыныстарға қатысты қоғамдағы күмәнді күшейте түседі.. Әлеуметтік желі арқылы жүргізілетін акцияларда адамдар көбіне “курс” немесе “қатысу пакеті” арқылы ақша жұмсап, кейін ұтыс шарттары түсініксіз болып қалуы мүмкін.. Мұндайда басты мәселе тек ұтыстың бар-жоғы емес, адамның тәуекелін әдейі ұлғайтып жіберетін схемалардың ықтималына тіреледі.
Адамдар үшін бұл санаттағы істердің әсері практикалық: қаражат жоғалту, отбасының қаржылық жоспарының бұзылуы, ал ең ауыры — сенімнің шайқалуы.. Көп жағдайда мұндай жарнамалар “тез байып кету” уәдесімен тартылады, ал шын мәнінде қатысу шарты мен ұтысқа жету мүмкіндігі адамның үмітін ақтамай жатады.. Сот шешімі осындай тәуекелді әрекеттерге құқықтық баға берудің нақты мысалы болды.
Сараптама деңгейінде қарасақ, прокурор ұсынған процессуальдық келісімнің өзі тараптардың ұстанымы мен істің мән-жайы бойынша келісім логикасын көрсетеді.. Бір жағынан, айыпталушылардың бірқатары айыпты ішінара мойындауы сотта жеңілдетуші фактор ретінде қабылдануы мүмкін.. Екінші жағынан, мемлекет үшін мақсат — заңсыз кәсіп пен қаражатты заңдастыру сияқты әрекеттердің қоғамдық зиянын тежеу.
Алдағы уақытта ұқсас акцияларды ұйымдастыратын тұлғаларға қатысты бақылау күшейе түсуі ықтимал.. Өйткені бұл істің нәтижесі “заңсыз лоторея” түріндегі әрекеттер тек моралдық сынға ілікпей, қылмыстық жауапкершілікке дейін апаратынын аңғартады.. Қоғамда да “курс сатып, ұтысқа түсу” сияқты формулаларға салқын қарау үрдісі арта түсуі мүмкін.