Στην Ελλάδα το πτυχίο παραμένει σύμβολο επιτυχίας, αλλά η ζήτηση για τεχνικές δεξιότητες φέρνει νέο προβληματισμό στις οικογένειες.
Ένα ερώτημα που καίει τις οικογένειες επανέρχεται ξανά και ξανά: πτυχιούχος ή τεχνίτης;
Στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, το δίλημμα των γονιών τέθηκε με καθαρό τρόπο, σχεδόν σαν τεστ προτεραιοτήτων: θέλεις «πτυχίο κύρους» ή στοχεύεις σε δεξιότητες με άμεση χρησιμότητα στην αγορά; Όπως επισημαίνει η Misryoum στο πλαίσιο της συζήτησης, στην πράξη οι απαντήσεις που κυριαρχούν στην Ελλάδα εξακολουθούν να δίνουν προβάδισμα στην κοινωνική αναγνώριση του πανεπιστημιακού τίτλου.
Παράλληλα, η Misryoum μεταφέρει τη συζήτηση όπως ακούστηκε: υπάρχουν απόφοιτοι που δυσκολεύονται να βρουν δουλειά ή βλέπουν τις συνθήκες να πιέζονται, την ώρα που ορισμένες τεχνικές ειδικότητες δείχνουν να έχουν σταθερότερη ανάγκη.. Το αποτέλεσμα είναι συχνά να οδηγούνται άνθρωποι με πτυχία σε δεύτερες επιλογές, αναζητώντας πρακτικές οδούς αποκατάστασης.
Για πολλούς γονείς, το θέμα δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά και ψυχολογικό: τι προσφέρει στο παιδί ασφάλεια και προοπτική, όταν οι διαδρομές αλλάζουν πιο γρήγορα από όσο περίμεναν.
Στη σκιά της κρίσης σε “white collar” ρόλους και της μετάβασης προς νέες τεχνολογίες, η Misryoum σημειώνει ότι τα τεχνικά και τα επαγγέλματα engineering εμφανίζονται να τραβούν ζήτηση.. Ωστόσο, παραμένουν λιγότερο δημοφιλή, με τους ειδικούς να μιλούν για σύγκρουση ανάμεσα σε ό,τι ζητά η αγορά και σε ό,τι τελικά επιλέγουν οι νέοι.
Την ίδια στιγμή, στο επίκεντρο μπαίνει και ο τρόπος που οι προκηρύξεις εργασίας “μιλούν” για δεξιότητες και όχι απλώς για τίτλους. Όταν το ενδιαφέρον για συγκεκριμένες προδιαγραφές δεν εκδηλώνεται όσο θα έπρεπε, το χάσμα μεγαλώνει, ακόμα κι αν οι ανάγκες υπάρχουν.
Αυτό που χρειάζεται προσοχή, πέρα από τα στερεότυπα, είναι η αντιστοίχιση: οι επιλογές σπουδών να κουμπώνουν με το τι μπορεί πραγματικά να στηρίξει το επόμενο βήμα στην εργασία. Είναι ένα ζήτημα που αφορά όλη τη χώρα, όχι μόνο τα παιδιά που βρίσκονται τώρα μπροστά στις αποφάσεις.
Στο μεταξύ, οι αφηγήσεις των ίδιων των γονιών και επαγγελματιών δίνουν τον τόνο της καθημερινότητας.. Κάποιοι περιγράφουν προσωπική μετάνοια για την πορεία που ακολούθησαν, άλλοι αναφέρουν ότι νιώθουν πως η αγορά γίνεται πιο σκληρή, ενώ υπάρχουν και πιο ισορροπημένες φωνές που ζητούν να προσαρμόζεται η συμβουλή στο προφίλ του παιδιού.
Χαρακτηριστικό είναι ότι αρκετοί συγκλίνουν στο πνεύμα “μάθε τον εαυτό σου και διάλεξε σωστά”, είτε αυτό οδηγεί σε πανεπιστημιακές σπουδές είτε σε τεχνική εξειδίκευση.. Η Misryoum καταγράφει μάλιστα ότι οι επιλογές που προκρίνονται δεν είναι πάντα οι πιο “βολικές” κοινωνικά, αλλά συχνά αυτές που φέρνουν νωρίτερα επαφή με την εργασία και αίσθηση ανεξαρτησίας.
Στο φινάλε, η Misryoum υπογραμμίζει κάτι που ίσως εξηγεί γιατί το δίλημμα επιμένει: δεν πρόκειται μόνο για δεξιότητες, αλλά και για εικόνες που έχει διαμορφώσει η κοινωνία.. Όταν ο τεχνίτης ή ο τεχνικός μένει “αόρατος” σε αφηγήματα και συμβολισμούς, η απόφαση δυσκολεύει, ακόμη κι όταν η αγορά δείχνει καθαρά πού χρειάζεται ανθρώπους.