2025 yilda tadbirkorlar jami 178,1 trln so‘mlik soliq va boj imtiyozlaridan foydalandi. Imtiyozlar asosan soliq yo‘nalishida jamlandi.
178,1 trln so‘m — O‘zbekistonda tadbirkorlar uchun ajratilgan soliq va boj imtiyozlari ko‘lami yaqqol ko‘rinmoqda.
2025 yilda biznes subyektlari soliq va boj imtiyozlaridan umumiy 178,1 trln so‘m miqdorida foydalangani Misryoum ma’lumotiga tayanib xabar qilinadi. Ko‘mak asosan soliq imtiyozlari orqali berilgani, ularning hajmi 119 trln so‘mni tashkil etgani aytiladi.
Soliq imtiyozlaridan 143,2 mingta tadbirkorlik subyekti foydalanib, mablag‘larning katta qismi yuridik shaxslarga yo‘naltirilgani ma’lum: 118,9 trln so‘m va 139 mingta qabul qiluvchi. Bu esa imtiyozlar tizimi ko‘proq korporativ segmentga moslanganini ko‘rsatadi.
Yakka tartibdagi tadbirkorlar ham chetda qolmagan: ularning ixtiyoriga 120,7 mlrd so‘m imtiyoz tushgani va jami 4185 kishi ulardan foydalangani qayd etiladi.
Bu raqamlar soliq yukini boshqarish va biznesning moliyaviy rejalashtirishiga ta’sir qilishi bilan muhim. Bunday imtiyozlar resurslarni tejamkor sarflash imkonini berishi mumkin.
Soliq imtiyozlari bo‘yicha eng yirik qabul qiluvchi sifatida Uzbekistan GTL 2,8 trln so‘m bilan tilga olinadi. Shuningdek, Uzbekistan Airways 2,4 trln so‘m, “O‘zbekneftgaz” esa 1,7 trln so‘m miqdorida imtiyoz olganlar qatorida ko‘rsatiladi.
Boshqa yirik ulush egalari orasida “O‘zbekiston temir yo‘llari” (1,1 trln so‘m), UzAuto Motors (898,9 mlrd so‘m), Asia Trans Gas (860,4 mlrd so‘m), Luxury Diamond (811,8 mlrd so‘m), My Freighter (Centrum Air) (660,2 mlrd so‘m), Solutions Lab (650,8 mlrd so‘m), Uzcard (542,4 mlrd so‘m) va “Hududiy elektr tarmoqlari” (538,6 mlrd so‘m) ham bor.
Boj imtiyozlari yo‘nalishida umumiy hajm 59 trln so‘mdan oshib, 15,3 mingta kompaniya ulardan foydalangani aytiladi.. Bu yo‘nalishda yetakchi sifatida UzGasTrade 2,1 trln so‘m bilan qayd etiladi, keyingi o‘rinlarda RWS Optimum (1,4 trln so‘m) va Qoraqalpog‘istondagi Karauzak tumanida issiqlik elektr stansiyasini boshqarish bilan bog‘liq Enter Engineering doimiy muassasasi (1,1 trln so‘m) ko‘rsatilgan.
So‘nggi hisob-kitoblarga ko‘ra, barcha doimiy muassasalar doirasidagi boj imtiyozlari ham sezilarli ekani ta’kidlanadi: 75 ta tuzilma uchun 2,46 trln so‘m.. Shuningdek, davlat ahamiyatidagi loyihalar bo‘yicha 12,6 trln so‘m, xorijiy davlatlar vakolatxonalari va diplomat xodimlar faoliyati bilan bog‘liq yo‘nalishda esa 345 mlrd so‘m imtiyoz ajratilgani qayd etiladi.
Bu turdagi imtiyozlar nafaqat xarajatlarni kamaytiradi, balki investitsiya muhitini shakllantirishda ham rol o‘ynashi mumkin. MISRYOUMga ko‘ra, 2025 yil yakunlari biznes uchun moliyaviy imkoniyatlar kengayganini ko‘rsatadi.