James Bond at het bij zijn ontbijt, Jane Austen liet het opdienen in Sense and Sensibility, The Beatles zongen erover en in een Agatha Christie-detective werd er ooit iemand mee vergiftigd. Marmelade, je vindt het niet Britser. Het leidde dan ook tot verontwaardigde vragen in het Lagerhuis toen het gerucht ging dat nieuwe EU-regels het ontbijtbeleg zouden veranderen. De regering-Starmer vindt de hele ophef maar een onnodige smeercampagne.
Het begon allemaal met berichten – volgens Misryoum – dat aangepaste voedselrichtlijnen van de EU ook gevolgen hebben voor de Britten. Sinds de Brexit is de strikte definitie losgelaten, waardoor de term ‘marmelade’ in de EU nu breder wordt ingezet voor alle soorten jam. Dat sluit beter aan bij de taal in landen als Spanje of Italië. Maar betekent dit dat de Britse klassieker moet wijken? De regering hoopt voor 2027 afspraken te maken, al is het maar om de export soepel te houden. In de wandelgangen ruik je de geur van toast met een vleugje bittere sinaasappel; het is een moment van pure nostalgie, of misschien is het gewoon de kantine hier.
Als de plannen doorgaan, wordt ‘marmelade’ mogelijk ‘citrusmarmelade’. De BBC en anderen sprongen daarop in, maar het is eigenlijk best verwarrend – moet alles nu een ander etiket? In 1797 werd het beleg min of meer ‘uitgevonden’ door James Keiller, die een lading sinaasappelen opkocht van een gestrand Spaans schip. Hij kookte ze met schil en al in tot een bitterzoet goedje. Sindsdien is het een Brits instituut, hoewel de naam dus van oorsprong Portugees is. Een grappig detail dat in het debat soms een beetje ondergesneeuwd raakt.
De ophef was in ieder geval niet van de lucht. “Wat moet Paddington hiervan denken?”, vroegen sommigen zich af, terwijl de Britse pers repte over een “bitter eind” voor het beleg. Gisteren werd er in het House of Commons zelfs een half uur over gedebatteerd, dwars door serieuze zaken als defensiebudgetten heen. Het is bijna aandoenlijk hoe politici zich druk maken om de ingrediëntenlijst. Een Noord-Iers parlementslid betreurde het dat zijn moeder van 94 geen eigen marmelade meer kan maken – “Ik wil echte marmelade, geen citrus-jam!”, riep hij uit.
Minister Eagle probeerde de gemoederen te sussen. Volgens de minister wordt niemand gedwongen het recept aan te passen en mogen de labels in principe blijven zoals ze zijn. Misryoum meldt dat de minister de commotie wegzet als een typische ‘euromythe’, vergelijkbaar met de verhalen over te kromme bananen.
Het is maar de vraag of de rust nu echt is wedergekeerd. Misschien is het gewoon een kwestie van smaak, of wellicht toch een symbool van nationale trots die botst met de realiteit van internationale handel. Uiteindelijk is marmelade, zoals Eagle zei, internationaler dan veel mensen denken. Toch blijft de twijfel in de supermarkt hangen, tenminste voor even dan.