ევროპაში ღირებულებითი პრიორიტეტები და სოციალური პოლიტიკა თანდათან იცვლება.
ჩეხეთში ჩატარებულმა ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ახალგაზრდებისთვის ოჯახი უფრო მნიშვნელოვანი გახდა, ვიდრე კარიერული წარმატება ან პირადი თავისუფლება.
გამოკითხულთა დიდი ნაწილი ცხოვრების მთავარ საყრდენად სტაბილურ ოჯახურ გარემოს, ემოციურ უსაფრთხოებასა და ახლო ადამიანებთან ურთიერთობას ასახელებს.
ანალიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ პანდემიის, ეკონომიკური გაურკვევლობისა და თანამედროვე ცხოვრების სწრაფი ტემპის ფონზე ევროპაში ადამიანები სულ უფრო მეტად აფასებენ სტაბილურობასა და ოჯახურ კავშირებს.
ეს ტენდენცია დემოგრაფიულ მაჩვენებლებშიც აისახება.
მაგალითად, ევროკავშირში მრავალშვილიანი ოჯახების ყველაზე მაღალი წილი სწორედ ირლანდიაში ფიქსირდება.
სპეციალისტები ამას როგორც კულტურულ ტრადიციებს, ისე ოჯახზე ორიენტირებულ სოციალურ პოლიტიკას უკავშირებენ.
დემოგრაფები აღნიშნავენ, რომ მიუხედავად ევროპაში შობადობის საერთო კლებისა, გარკვეულ ქვეყნებში ოჯახი კვლავ მთავარი სოციალური ინსტიტუტის როლს ინარჩუნებს.
ოჯახის მხარდაჭერის მიმართულებით ახალ ნაბიჯებს დგამს შვედეთიც.
ქვეყანაში დეკრეტული შვებულების სისტემა გაფართოვდა და ახლა ბავშვის მოვლის უფლების გაზიარება მხოლოდ მშობლებს შორის აღარ იქნება შესაძლებელი.
2024 წლის ივლისიდან მოქმედი ახალი წესის მიხედვით, მშობლებს შეუძლიათ დეკრეტული დღეების ნაწილი ბებია-ბაბუებს, ოჯახის სხვა წევრებს ან მეგობრებს გადასცენ.
წყვილს შეუძლია 45 დღემდე გადაცემა, ხოლო მარტოხელა მშობელს — 90 დღემდე.
შვედეთის სოციალური დაზღვევის სააგენტოს განმარტებით, ცვლილების მიზანი ოჯახებისთვის მეტი მოქნილობის შექმნა და კარიერასა და პირად ცხოვრებას შორის ბალანსის გამარტივებაა.
ამავე დროს, ჩრდილოეთ ევროპაში მამების როლი ბავშვების აღზრდაში სულ უფრო აქტიური ხდება.
შვედეთსა და სხვა სკანდინავიურ ქვეყნებში მამები ბავშვის დაბადების პირველივე დღეებიდან აქტიურად ერთვებიან ყოველდღიურ მოვლასა და აღზრდაში.
ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ სწორედ მამებისთვის განკუთვნილი მოქნილი და ანაზღაურებადი დეკრეტული სისტემები გახდა ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი, რის გამოც რეგიონში ოჯახური პასუხისმგებლობები უფრო თანაბრად ნაწილდება.
შვედეთი მსოფლიოში ერთ-ერთი პირველი ქვეყანა იყო, რომელმაც ჯერ კიდევ 1974 წელს მამებისთვის ანაზღაურებადი დეკრეტული შვებულება შემოიღო, ხოლო დღეს ქვეყანას 480-დღიანი მოქნილი საოჯახო შვებულების სისტემა აქვს, რომელიც ორივე მშობლის აქტიურ ჩართულობას ახალისებს.
სპეციალისტების შეფასებით, ევროპაში სოციალური პოლიტიკა თანდათან უფრო მოქნილი და ადამიანზე ორიენტირებული ხდება.
სახელმწიფოები ცდილობენ, მოქალაქეებს კარიერასა და პირად ცხოვრებას შორის ბალანსის შენარჩუნებაში დაეხმარონ, ხოლო ოჯახი, ემოციური კეთილდღეობა და სოციალური მხარდაჭერა უკვე ეკონომიკური და დემოგრაფიული სტრატეგიების მნიშვნელოვან ნაწილად ყალიბდება.
Europe family-first policy, parental leave Sweden, demographic shifts, young people family values, large families Ireland, fathers childcare