Pregled važnih historijskih događaja koji su obilježili 12. maj, od osnivanja Vojske Republike Srpske do ključnih trenutaka u svjetskoj umjetnosti i politici.

Danas je utorak, 12.. maj, 132.. dan 2026.. Do kraja godine ima 233 dana.. 1671.. – Upokojio se Sveti Vasilije Ostroški /Stojan Jovanović/, mitropolit zahumski i istočno-hercegovački.. 1820.. – Rođena engleska medicinska sestra Florens Najtingel, utemeljivač profesije medicinskih sestara, čiji se rođendan obilježava kao Međunarodni dan medicinskih sestara.. U Krimskom ratu polovinom 19.. vijeka organizovala je bolnice pri britanskom ekspedicionom korpusu i znatno je reformisala sanitetsku službu i njegu ranjenika i bolesnika.. Zahvaljujući tome, smrtnost

u britanskim poljskim bolnicama sa 40 odsto smanjena je na dva odsto.. Otvorila je prvu školu za medicinske sestre, a njene učenice su poslije Prvog svjetskog rata – u kojem su liječile srpske vojnike – pomogle osnivanje takve škole u Beogradu, iz koje je prva generacija medicinskih sestara izašla 1924.. 1842.. – Rođen francuski kompozitor Žil Emil Frederik Masne, profesor Konzervatorijuma u Parizu, čija sentimentalna djela izražavaju francusku građansku romantiku.. Komponovao je više od 20

opera, uglavnom s lirskom tematikom, u kojima je dočarao osjećajne heroine i lirsko-patetične muške tenorske likove.. Djela: opere “Manon”, “Verter”, “Don Kihot”, “Tais”, baletska muzika, oratorijumi, kantate, solo pjesme.. 1871.. – Umro francuski kompozitor Danijel Fransoa Espri Ober, autor opera u kojima se smjenjuju govorne i pjevačke dionice.. Djela: opere “Fra Diavolo”, “Crni Domino”, “Bludni sin”, “Nema iz Portičija”.. 1884.. – Umro češki kompozitor, dirigent i pijanista Bedžih Smetana, začetnik i najznačajniji predstavnik češkog muzičkog

nacionalizma.. Inspirisao se narodnim legendama, istorijom i folklorom.. Djela: opere “Prodana nevjesta”, “Dalibor”, “Libuša”, “Poljubac”, ciklus simfonijskih poema “Moja domovina”, gudački kvartet “Iz moga života”, klavirske i kamerne kompozicije.. 1888.. – Velika Britanija uspostavila protektorat nad Sjevernim Borneom i Brunejom.. 1904.. – Rođen čileanski pisac i diplomata Neftali Rikardo Rejes Basualto, poznat kao Pablo Neruda, najveći liričar Latinske Amerike, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1971.. Poslije učešća u Španskom građanskom ratu, gdje se sprijateljio sa

španskim pjesnikom Federikom Garsijom Lorkom, uglavnom je bio okrenut idealima socijalne pravde i političkoj borbi za prava potlačenih.. U početku je bio pod uticajem modernista i postromantičara, potom je poetsku žestinu i čulnost kombinovao s tradicionalnom pjesničkom formom, a oprobao se i u slobodnijoj pjesničkoj tehnici s nadrealističkim elementima.. Kasnije faze karakteriše jače osjećanje tuge zbog prolaznosti svega, ali i nova vjera u ljudske i društvene vrijednosti.. Umro je 1973, ubrzo poslije ubistva čileanskog predsjednika

Salvadora Aljendea i dolaska na vlast desničarske vojne hunte.. Djela: pjesničke zbirke “Praznična pjesma”, “Suton”, “Dvadeset ljubavnih i jedna očajna pjesma”, “Pokušaj beskonačnog čovjeka”, “Boravak na Zemlji”, “Španija u srcu”, “Treći boravak 1935-1945”, “Opšta pjesma”, “Grožđe i vjetar”, “Elementarne ode”.. 1907.. – Rođena Ketrin Hepbern, američka filmska glumica, dobitnica Oskara.. Među brojnim filmovima su “LJubav kad joj vrijeme nije”, “Pogodi ko je došao na večeru”, “Afrička kraljica”, “Nevolje sa bebom”.. 1918.. – Rođen američki inženjer

DŽulijus Rozenberg, koji je sa suprugom Etel 1953.. kao prvi civil u SAD osuđen na smrt zbog špijunaže, navodno zbog odavanja SSSR-u tajni o atomskom naoružanju.. Kazna je izvršena uprkos kampanji širom svijeta da im bude pošteđen život.. 1935.. – Umro poljski diktator maršal Jozef Klemens Pilsudski, prvi predsjednik Poljske od 1918.. do 1922.. i inicijator rata protiv sovjetske Rusije 1920.. i 1921.. Na današnji dan 1926.. uspostavio je vojnu diktaturu i vlast je držao

do smrti.. 1947.. – Poslije godinu dana snimanja prikazana je “Slavica”, prvi jugoslovenski igrani film poslije Drugog svjetskog rata.. Režiser i scenarista bio je Vjekoslav Afrić, snimatelj Žorž Skrigin, a tumači glavnih uloga Irena Kolesar, Marjan Lovrić i Ljubiša Jovanović.. 1949.. – Zvanično ukinuta sovjetska blokada Zapadnog Berlina, započeta krajem juna 1948, pošto su i zapadni saveznici i SSSR shvatili besmislenost beskompromisnog suprotstavljanja.. 1957.. – Umro američki filmski režiser i glumac austrijskog porijekla Erih fon

Štrohajm, protagonista snažnog naturalističko-senzualnog stila u kinematografiji, jedan od najvećih režisera u doba nijemog filma.. Bio je izrazito snažna umjetnička priroda i nije dopuštao kompromise, što ga je onemogućilo da u američkoj krajnje komercijalizovanoj filmskoj industriji ostvari većinu zamisli, pa je često morao da glumi u tuđim, katkad i umjetnički neuspjelim filmovima.. U Francuskoj je na samrti odlikovan Legijom časti.. Filmovi: režija – “Slijepi muževi”, “Lude žene”, “Pohlepa”, “Svadbeni marš”, “Kraljica Keli”, gluma – “Velika

iluzija”, “Nestali iz Sent-Ažila”, “Bulevar sumraka”.. 1967.. – Umro engleski pisac DŽon Mejsfild, koji je u poeziji često slikao grube i sirove vidove života, pri čemu je kao kontrast još jače isticana idiličnost njegovih stihova.. Pisao je i drame u rimovanom distihu, ali one imaju samo književnoistorijsku vrijednost.. Djela: pjesme “Balade s mora”, “Soneti”, “Vječno milosrđe”, “Polja zelenkada”, “Lis Rejnard”, drame “Veliki petak”, “Kralj Filip”.. 1969.. – U Velikoj Britaniji starosna granica izbornog prava snižena

s 21 na 18 godina.. 1992.. – Skupština srpskog naroda u BiH na zasjedanju u Banjaluci donijela odluku o formiranju Vojske Republike Srpske i osnivanju novinske agencije Srna.. 1994.. – Umro škotski političar Džon Smit, lider britanske Laburističke partije, pod čijim je vođstvom stranka, poslije 15 godina u opoziciji, znatno ojačala.. To je njegovom nasljedniku Toniju Bleru obezbijedilo “odskočnu dasku” za povratak laburista na vlast 1997.. 1995.. – Vlasnici “Rokfeler centra” u Njujorku, iza kojih

je stajao japanski kapital, objavili bankrotstvo tog gigantskog poslovnog centra.. 1997.. – Predsjednik Rusije Boris Jeljcin i čečenski vođa Aslan Mashadov potpisali sporazum o obustavi neprijateljstava u južnoj ruskoj republici Čečeniji, koji su čečenski separatisti ubrzo prekršili.. 2001.. – Umro Aleksej Tupoljev, ruski konstruktor aviona.. 2006.. – Od eksplozije na naftovodu u blizini Lagosa, najvećeg grada Nigerije, poginulo oko 200 ljudi.. 2008.. – Umrla Irena Sendler /Križanovska/, Poljakinja koja je iz Varšavskog geta u Drugom

svjetskom ratu spasila 25.000 jevrejske djece.. 2008.. – U snažnom zemljotresu jačine 7,8 stepeni Rihterove skale koji je pogodio jugozapadnu kinesku oblast Sečuan poginulo je ili nestalo više od 87.000 ljudi, među kojima i 5.335 đaka.. 2016.. – Umro Aleksandar Karađorđević, knez, sin kneza Pavla i knjeginje Olge, pilot Kraljevskog britanskog vazduhoplovstva.

12. maj, historijski događaji, Vojska Republike Srpske, Florens Najtingel, Pablo Neruda