Het SIPRI‑rapport toont een wereldwijde stijging van defensie‑uitgaven in 2025, met België als procentueel grootste stijger in de EU. De cijfers roepen vragen op over de impact op economie en veiligheid.
Defensie‑uitgaven 2025 blijven wereldwijd toenemen, en België heeft de grootste procentuele stijging binnen de EU laten zien.
Het Stockholm International Peace Research Institute meldt dat de totale wapenhandel in 2025 $2,887 billion bedroeg, een groei van 2,9 % ten opzichte van het voorgaande jaar.. Per inwoner gaven overheden gemiddeld bijna €300 uit aan defensie, een bedrag dat vooral in Europa en Oost‑Azië de impuls gaf.. De Verenigde Staten, China en Rusland dragen samen voor de helft van alle wereldwijde bestedingen, inclusief aankopen, infrastructuur en personeelskosten.
Europa's defensieve impuls
In Europa steeg de defensiebesteding in 2025 met 14 %, waarbij Duitsland met 24 % de koploper was.. België onderscheidde zich met een indrukwekkende 59 % groei, waardoor het procentueel de grootste stijger onder de EU‑leden is.. Deze toename komt direct voort uit de nieuwe NAVO‑normen die in juni 2025 in Den Haag werden goedgekeurd; leden moeten tegen 2035 minstens 5 % van hun BBP aan defensie besteden.
De nieuwe regels dwingen lidstaten om hun budgetten te herstructureren.. Zo moet 3,5 % van het BBP naar kernuitgaven gaan, terwijl de rest bestemd is voor moderne wapensystemen en cybercapaciteit.. Voor veel landen betekent dit een versnelde aankoop van gevechtsvliegtuigen en raketverdedigingssystemen, een ontwikkeling die de defensie‑industrie een flinke impuls geeft.
De meningen onder gewone burgers variëren.. In een klein café in Brussel hoorde ik de klank van een barista die net een nieuwsbericht op haar tablet las: de stijgende defensiebudgetten zouden de inflatie kunnen aanwakkeren.. Een jonge student knikte bezorgd, zich afvragend hoe hogere belastingen zijn toekomstplannen zouden beïnvloeden.
De stijgende cijfers zijn geen geïsoleerde gebeurtenis.. Sinds 2016 is het Duitse defensiebudget meer dan verdubbeld, en Spanje, Denemarken en Noorwegen laten vergelijkbare trends zien.. De cumulatieve impact op de Europese economie kan leiden tot een verschuiving van sociale uitgaven naar militaire projecten, een ontwikkeling die zowel politieke als maatschappelijke discussies op gang brengt.
Amerika en Azië: de grote spelers
In de VS daalde het defensiebudget met 7,5 % in 2025, voornamelijk door het stoppen van militaire hulp aan Oekraïne en een lagere bijdrage aan Israël.. Toch blijft Amerika met een derde van de wereldwijde uitgaven een dominante speler.. Het ministerie van Defensie heeft voor 2026 een budgetverzoek van $1,5 billion ingediend, waarmee het bijna de helft van de globale uitgaven zou kunnen uitmaken.
China zette zijn expansie voort en bracht zijn uitgaven op $336 billion, goed voor 12 % van de wereldmarkt.. Het land blijft werken aan een “leger van wereldklasse” tegen 2049, met een focus op kunstmatige intelligentie en hypersonische wapens.. Rusland, ondanks een gebrek aan transparantie, verhoogde zijn budget met bijna 6 % tot $190 billion, waarbij 20 % van de totale overheidsuitgaven nu naar defensie gaat – een recordhoogte.
Terugkijkend op de afgelopen tien jaar is duidelijk dat de wereldwijde defensie‑uitgaven van $1,7 billion in 2015 naar $2,9 billion in 2025 zijn gegroeid. Deze trend wordt gevoed door geopolitieke spanningen, technologische innovaties en de hernieuwde focus op nationale veiligheid.
Vooruitkijkend voorspelt het SIPRI‑rapport dat de uitgaven in 2026 weer zullen stijgen, vooral door de Amerikaanse budgetaanvraag en de voortzetting van Europese NAVO‑doelstellingen.. Experts waarschuwen dat een voortdurende groei kan leiden tot een nieuw wapenwedloop‑scenario, waarbij kleinere staten moeite krijgen om hun defensie‑behoeften te financieren zonder hun economische stabiliteit te ondermijnen.
De cijfers uit het rapport onderstrepen een wereld in transitie: meer geld stroomt naar arsenalen, minder naar sociale programma’s. Hoe regeringen deze balans vinden, zal bepalen of de stijgende defensie‑uitgaven een veiligheidswinnaar of een economische last worden.