سخنگوی دولت میگوید جامعه با درسهای جنگ به بلوغ رسید و امروز نیز باید مشکلات را شفاف مطرح کرد؛ آینده ایران از حال بهتر خواهد شد، به شرط مراقبت و امید.
مراسم تجلیل از زنان پای کار ایران در جامعه کار و تولید، بار دیگر نام «ایثار» و «امید» را کنار هم گذاشت؛ یادگاری از سالهای جنگ تحمیلی که هنوز در روایتهای عمومی زنده است.
فاطمه مهاجرانی در آیین «تجلیل از زنان پای کار ایران در جامعه کار و تولید در جنگ تحمیلی سوم» با تأکید بر اینکه جنگ با همه خشونتش، در دل خود به انسانها قدرت ایثار میبخشد، از صحنههای «شکوه انسانیت» سخن گفت.. او یادآوری کرد که رویدادهایی مانند «کربلای ایران» در میناب شکل گرفت و باید تا مدتها از آن روایت شود؛ اما در کنار آن، چیزی مهمتر هم دیده میشود: وطندوستی و انسانیت.
او در ادامه از نقش والدین داغدیده میناب گفت و اینکه باید از آنان آموخت چگونه محکم پای کار ایران ایستاد.. مهاجرانی باور داشت دوران جنگ تحمل و مدارا را به جامعه تحمیل کرده و به نوعی رسانده که دیگر مهم نباشد چه طیف سیاسی دارند؛ مهم این بوده که «پای کار ایران» بایستند.. در نگاه او، جنگ حس ملیگرایی را تقویت کرد و باعث شد ذهنیت «امید بستن به اجنبی» جای خود را به اتکا به توان داخلی بدهد.
سخنگوی دولت سپس روی یک محور احساسی اما جهتدار دست گذاشت: روایت کردن دل جنگ، نه فقط به شکل خاطره، بلکه به عنوان ذخیره امید.. او گفت از دل جنگ باید «باور به خویشتن»، «رواداری»، «همیت»، و «غرور ملی» روایت شود؛ یعنی همان عناصر اجتماعی که کمک میکند جامعه در بزنگاهها از هم نپاشد.. از نگاه مهاجرانی، آینده ایران میتواند از حال بهتر شود، چون این سرزمین بارها مورد تاخت و تاز قرار گرفته اما با وجود آسیبها، همچنان سربلند مانده است.
در بخش دیگری از صحبتهایش، به جنایت جنگی دشمن در حمله به زیرساختها اشاره شد؛ جایی که صنعت و تولید هم هدف قرار گرفتند.. او گفت دستاوردهای ایران در روزهای پایانی جنگ مورد هجوم واقع شد و همین حملهها نشان داد این کشور چقدر کار و کوشش پشت سر داشته است.. به گفته مهاجرانی، پل بیلقان، پژوهشگاه پلاسما و لیزر «فرزندان ایران» بودند؛ عبارتی که بیشتر از یک توصیف فنی، بار معنایی دارد و بر سرمایه انسانی تاکید میکند.
در این میان، یک پیام انسانی هم در سخنان او پررنگ شد: میهن زخمی ما امروز به «مراقبت و امید» نیاز دارد.. مهاجرانی با طرح این پرسش که اگر قرار است مسیر ادامه پیدا کند باید چه کرد، پاسخ را ساده اما جدی بیان کرد: همه مشکلات باید روی میز بیاید و برایشان راهکار پیدا شود.. او اعتقاد داشت پنهان کردن مشکلات به نتیجه نمیرسد؛ پذیرش واقعیت، شرط حرکت است.
این نگاه، وقتی کنار اشاره به وضعیت امروز قرار میگیرد، معنای روشنتری پیدا میکند.. مهاجرانی از «ناترازی» سخن گفت و اینکه صنعت فولاد و پتروشیمی آسیب دیده است.. او در عین حال، راه حل را نه در انکار، بلکه در پیدا کردن راههای عملی دانست و تاکید کرد در این مسیر باید همچون یک مراقبت خانوادگی، «مادرانه» از ایران عزیز مراقبت کرد.. تعبیر مادرانه، در واقع به نوعی اخلاق سیاستگذاری اشاره دارد: حفظ منافع ملی، حتی وقتی راه سخت است.
از نظر تحلیلی، پیوند دادن روایت جنگ با وضعیت اقتصادی و صنعتی امروز، یک پیام انتقالی دارد: جامعهای که در بحرانها «تاب آورده» و معیارهای همبستگیاش را حفظ کرده، در مواجهه با چالشهای جدید هم میتواند نظم و امید را بر اساس واقعیت بسازد.. البته، روایت صرفِ گذشته کافی نیست؛ باید از آن به عنوان چارچوبی برای حل مسئله استفاده شود.. وقتی مسئله ناترازی و آسیب به بخشهای کلیدی مطرح میشود، طبیعی است بخشهای اجرایی و اجتماعی همزمان حرکت کنند تا امید به شعار محدود نماند.
بر این اساس، آنچه از سخنان مهاجرانی در ذهن میماند این است که آینده ایران از حال بهتر خواهد شد، اما نه به شکل اتوماتیک.. شرطش همان است که او گفت: کنار گذاشتن پنهانکاری، رو به رو شدن با واقعیتها، و تکیه بر همان سرمایهای که جنگ در حوزه همدلی، تحمل و باور به توان داخلی ساخته است.. شاید این دقیقاً همان چیزی باشد که «پای کار ایران» را از یک جمله مراسمی، به یک دستورکار اجتماعی بدل میکند.