Վրաստանի հայ համայնքը հայտնել է, որ Թբիլիսիում Թուրքիայի դեսպանատան մոտ Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օրվա խաղաղ ակցիան մերժվել է՝ հայտարարվելով պատճառաբանություններ՝ օրենքի ու անվտանգության շրջանակներում։
Վրաստանի հայ համայնքը հայտնել է, որ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը չի կարողանա խաղաղ ակցիա անցկացնել Թբիլիսիում Թուրքիայի դեսպանատան մոտ։
Համայնքը նշում է՝ իրենք թույլտվության համար սահմանված ժամկետներում գրավոր դիմումներ են ուղարկել Թբիլիսիի քաղաքապետարան և ներքին գործերի նախարարություն, սակայն պատասխանն ուղեկցվել է մերժմամբ՝ նախատեսված տեղում ակցիան անցկացնելու վերաբերյալ։ Խոսքը հենց դեսպանատան հարակից տարածքում անցկացվող միջոցառման մասին է, որը համայնքը դիտարկել է որպես պատմական հիշողությունն ու զոհերի հարգանքը փոխանցելու խաղաղ ձև։
Համայնքի վարչության անդամ Ժանետա Բաղդասարյանը ներկայացրել է, որ ստացված պատասխաններում ներքին գործերի նախարարությունը հղում է արել հավաքների ու ցույցերի մասին օրենքի տրամաբանությանը՝ պարտավոր լինելով հավասարակշռություն ապահովել ակցիաների ազատության և նույն վայրերում գործող մարդկանց իրավունքների միջև։ Ըստ այս մոտեցման՝ ակցիաների անցկացման ընթացքում չպետք է սահմանափակվեն այն անձանց գործունեությունը, որոնք ապրում են, աշխատում կամ ձեռնարկատիրական գործունեություն են իրականացնում տվյալ հասցեում։ Նման ձևակերպումները, Բաղդասարյանի փոխանցմամբ, ներառում են նաև հասարակական անվտանգության, կարգուկանոնի, տրանսպորտի ու քաղաքացիների ազատ տեղաշարժի ապահովման պահանջներ։
Բաղդասարյանը միաժամանակ ասել է, որ համայնքը հրաժարվում է միջոցառումը տեղափոխել այլ վայր, և չի քննարկում Թուրքիայի դեսպանատան մոտի տարածքից բացի այլ հասցեում ակցիա անցկացնելու տարբերակը։ «Այդ իսկ պատճառով մենք ոչինչ անցկացնել չենք պատրաստվում»,- նշել է նա՝ ընդգծելով, որ իրենց դիտարկմամբ՝ նախատեսված տեղանքի ընտրությունն ինքնին կարևոր է միջոցառման իմաստային շեշտադրման համար։
Կարևոր է նաև, որ համայնքը նման մերժումը դիտարկում է ոչ միայն վարչական որոշում, այլ սկզբունքային հարց՝ իրավական պետության չափանիշների ու պետական ինստիտուտների նկատմամբ վստահության համատեքստում։ Համայնքը հայտարարում է, որ իր համար խնդրահարույց է այն, թե ինչպես է ընթացակարգը համընկնում այն սպասելիքի հետ, թե խաղաղ նախաձեռնությունները պետք է համապատասխանեն ազատությունների տրամաբանությանը։
Միևնույն ժամանակ, համայնքը հիշեցնում է՝ իր նպատակն էր խաղաղ ցույց անցկացնել՝ պատմական հիշողությունը պահպանելու, ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հարգելու և Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու կոչ հնչեցնելու համար։ Սա տեղայնացված միջոցառում է, սակայն հիշեցում՝ լայն պատմական-հասարակական հնչեղությամբ.. նման օրերին համայնքների համար սովորական է ուշադրության կենտրոնում պահել ոչ միայն հուշահամալիր այցելությունները, այլ նաև հանրային հարթակներում հնչող ուղերձները։
Ավելի վաղ, ըստ տեղեկության, ներքին գործերի նախարարությունը բավարարել էր Վրաստանի հայ համայնքի ապրիլի 6-ի դիմումը և թույլատրելերթը մետրոպոլիտենի «Իսանի» կայարանից մինչև Հավլաբարի Սուրբ Էջմիածին եկեղեցու բակ։ Սա ցույց է տալիս, որ ընթացակարգային որոշումները կարող են տարբեր լինել՝ կախված տեղանքի, երթուղու կամ կոնկրետ պայմանների գնահատումից։ Հարցն այն է, թե ինչպիսի չափանիշներով է որոշվում՝ նույն թեմայով խաղաղ քայլը ինչ պայմաններում է հնարավոր, և որտեղ կարող է հանդիպել արգելքի կամ տեղափոխման պահանջի։
Մերժման ֆոնին կարող են առաջանալ նաև գործնական հետևանքներ համայնքի անդամների համար՝ թե՛ պատրաստվածության, թե՛ կազմակերպչական աշխատանքի առումով, քանի որ հիշատակի օրերի միջոցառումների համար ժամանակն ու լոգիստիկան սովորաբար նախապես են հաշվարկվում։ Եթե համայնքը չի պատրաստվում այլ վայրում ակցիա անել, ապա ուղերձը հիմնականում կմնա հայտարարությունների ու համայնքային հաղորդագրությունների շրջանակում՝ առանց հանրային հավաքի ֆորմատի։ Միաժամանակ նման զարգացումը կարող է ազդել հասարակական ընկալման վրա՝ ինչպես տեղական կառավարման, այնպես էլ համատեղ ապրելու ու ազատությունների կիրառման մասին։
Դեպքերի հաջորդ զարգացումները, ամենայն հավանականությամբ, կախված կլինեն նաև նրանից, թե համայնքը կփորձի՞ վերանայել իր դիրքորոշումը տեղանքի վերաբերյալ կամ ինչ ձևաչափի մեջ կդնի իր ուղերձի փոխանցումը։ Ոչ պակաս կարևոր է նաև, թե առաջիկայում նման հիշատակի օրերին Վրաստանի հայ համայնքը ինչ կարգով է շարունակելու իր դիմումները՝ հատկապես այն հատվածներում, որտեղ կարող են լինել անվտանգության և հասարակական շահերի հավասարակշռության հարցեր։