Թրամփը Ուիթքոֆին ու Քուշներին ուղարկում է Պակիստան՝ Իրանի հետ բանակցությունների համար՝ լրատվամիջոցների տվյալներով
Թրամփը նախատեսում է հատուկ ներկայացուցիչ Սթիվ Ուիթքոֆի և Ջարեդ Քուշների այցը Պակիստան՝ Իրանի արտգործնախարարի հետ բանակցությունների շուրջ։ Վարպետ քննարկումների հնարավոր ընդլայնում կա նաև ԱՄՆ փոխնախագահի մասնակցությամբ։
ԱՄՆ-ի և Իրանի շուրջ նոր բանակցային ալիք է ձևավորվում՝ այս անգամ Պակիստանով։ Համապատասխան հաղորդումները հայտնում են, որ Թրամփի թիմը փորձում է արագացնել դիվանագիտական գործընթացը։
Ըստ հաղորդված տվյալների՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հատուկ ներկայացուցիչ Սթիվ Ուիթքոֆին և իր փեսա Ջարեդ Քուշներին ուղարկում է Պակիստան՝ Իրանի կողմից բանակցություններին մասնակցելու նպատակով։ Խոսքը գնում է Իսլամաբադում հանդիպումների մասին՝ Իրանի արտգործնախարար Աբբաս Արաքչիի հետ։ Միևնույն ժամանակ նշվում է, որ բանակցությունների առաջընթացի պարագայում գործին կարող է ներգրավվել նաև ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը՝ պատրաստակամության ռեժիմով։
Պետք է ընդգծել, որ այս փուլում ԱՄՆ կողմի մասնակցության մասին պաշտոնական հաստատում չի եղել։ Դա նշանակում է, որ գործընթացը գտնվում է նախապատրաստական և քաղաքական ազդանշանների փուլում.. նման սցենարներում կողմերը հաճախ նախ փորձում են պայմանների ու օրակարգի շուրջ համընկնում ապահովել՝ ապա միայն լայն ընդգրկմամբ հայտարարություններ անում։
Համատեքստը՝ ավելի լայն տարածաշրջանային դիվանագիտության մեջ.. Իսլամաբադը հաճախ հանդես է գալիս որպես չեզոք կամ տարածաշրջանային միջնորդության հարմար հարթակ, երբ կողմերի միջև ուղիղ շփումը քաղաքականապես բարդ է։ Իրանական կողմն էլ, ըստ հաղորդումների, պատրաստ է հանդիպումների անցկացնել մի քանի ուղղություններով։
Ավելի վաղ Իրանի ԱԳՆ ներկայացուցիչը հայտնել էր, որ Արաքչին սկսել է այց Պակիստան, ինչպես նաև՝ Օման և Ռուսաստան։ Այդ այցի շրջանակում նախատեսվում են հանդիպումներ համապատասխան բարձր մակարդակով գործիչների հետ՝ քննարկելու ԱՄՆ-ի հետ կոնֆլիկտը ավարտելու ուղղությամբ քայլերը։ Եթե այս տրամաբանությունը պահպանվի, ապա Պակիստան ժամանած ամերիկյան պատվիրակության ներկայությունը դառնում է ոչ թե մեկանգամյա հանդիպում, այլ բանակցային շղթայի մի օղակ։
Այս զարգացումը նաև ներսում քաղաքական հաշվարկների մասին է խոսում։ Քուշների նման ազդեցիկ դերակատարների ներգրավումը սովորաբար ընկալվում է որպես ճկունություն՝ օրակարգը քննարկելու ու բանակցությունների “քաղաքական կամուրջներ” կառուցելու փորձ։ Ուիթքոֆի՝ որպես հատուկ ներկայացուցչի դերը, մյուս կողմից, հաճախ ուղղված է կոնկրետ թեմաների համակարգմանը՝ թե՛ բովանդակային, թե՛ ժամանակացույցային մակարդակում։
Իրական ազդեցությունը տեղավորվում է մի քանի հարթություններում։ Նախ՝ դիվանագիտական բանակցությունների ակտիվացումը կարող է ազդել անվտանգության ռիսկերի գնահատման վրա՝ տարածաշրջանում և միջազգային շուկաներում։ Երկրորդ՝ նման հանդիպումները երբեմն ուղեկցվում են ոչ միայն պաշտոնական համաձայնեցումներով, այլ նաև աշխատանքային ուղերձների փոխանակմամբ՝ որոնք հետագայում կարող են վերածվել ավելի երկար բանակցությունների։ Երրորդ՝ եթե փոխնախագահի հնարավոր մասնակցությունը իրական դառնա, դա սովորաբար ընկալվում է որպես նախագահական մակարդակով հետաքրքրության բարձր ազդանշան։
Հարցն այն է, թե ինչ “առաջընթաց” են նկատի ունենում՝ երբ նշվում է Վենսի հնարավոր ուղևորությունը։ Սովորաբար նման ձևակերպումները վերաբերում են բանակցությունների ընթացքում որոշակի պայմանավորվածության կամ գոնե փոխադարձ ընկալման ձևավորմանը՝ օրինակ՝ օրակարգի հաջորդ փուլերի, տեխնիկական մանրամասների կամ վստահության մեխանիզմների շուրջ։ Սակայն քանի որ պաշտոնական հաստատում դեռ չկա, գործընթացը մնում է անորոշ՝ և՛ ժամանակացույցի, և՛ բովանդակային թիրախների մասով։
Այստեղ նաև կարևոր է մեթոդի հարցը.. բանակցություններում հաճախ ընտրվում են երրորդ երկրներ, որպեսզի նվազեցվի լարվածության ցուցադրականությունը։ Եթե Պակիստանում քննարկումները հանգեցնեն փոխադարձ քայլերի, ապա հնարավոր է, որ հաջորդ փուլում կողմերը ավելի լայնորեն ներգրավեն տարբեր մակարդակների գործիչների։ Դա կարող է նաև փոխել դիվանագիտական “տեմպը”՝ հատկապես այն իրավիճակներում, երբ կողմերը ցանկանում են կարճ ժամկետում նվազեցնել կոնֆլիկտի ռիսկերը։