Από 1/4 έως 15/6 οι δηλώσεις καθαρισμού. Πρόστιμα έως 2.000€ για μη συμμόρφωση και πρόσθετες υποχρεώσεις μέχρι 31/10. Ποιους αφορά και πού δηλώνεται.
Μπροστά μας είναι το «παράθυρο» του καθαρισμού οικοπέδων, με προθεσμία που φέρνει στο προσκήνιο και τις υποχρεώσεις, αλλά και τις συνέπειες της μη συμμόρφωσης.
Η νέα απόφαση για τον καθαρισμό οικοπέδων (Β 2323/2026) ορίζει ότι η περίοδος ξεκινά από την 1η Απριλίου και ολοκληρώνεται στις 15 Ιουνίου.. Όπως τονίζει η εφαρμογή της υποχρέωσης, ο στόχος δεν είναι μόνο να μειωθεί ο κίνδυνος πυρκαγιάς, αλλά και να περιοριστεί η ταχεία επέκταση σε όμορες εκτάσεις.. Οι υπόχρεοι καλούνται επίσης να ολοκληρώσουν και τη διαδικασία δήλωσης μετά τον καθαρισμό.
Σύμφωνα με όσα προβλέπονται, υπόχρεοι είναι οι ιδιοκτήτες, οι νομείς, οι επικαρπωτές, οι μισθωτές και οι υπομισθωτές.. Το κρίσιμο είναι ότι η υποχρέωση δεν «κλειδώνει» μόνο σε όσους έχουν την κυριότητα, αλλά ακολουθεί και τη νομή ή τη χρήση του ακινήτου.. Αν υπάρχουν περισσότεροι υπόχρεοι, υπεύθυνος για τον καθαρισμό και τη συντήρηση είναι αυτός που ασκεί τη νομή ή τη χρήση, ιδίως ο νομέας ή ο μισθωτής, ενώ αν δεν υπάρχει αυτός, ο επικαρπωτής.. Αν δεν συντρέχουν οι παραπάνω περιπτώσεις, η υποχρέωση βαραίνει τον ιδιοκτήτη.
Ποιοι χώροι “πιάνουν” την προθεσμία έως 15 Ιουνίου
Η προθεσμία έως τις 15 Ιουνίου αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες ακινήτων: οικόπεδα εντός σχεδίου ή εντός ορίων οικισμού, ακόμα κι αν δεν έχουν εγκεκριμένο ρυμοτομικό.. Εντάσσονται επίσης ακάλυπτοι χώροι εντός σχεδίου, καθώς και οικόπεδα σε απόσταση έως 100 μέτρων από τα όρια του οικισμού ή της πόλης, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία.
Μια ακόμη σημαντική διάκριση αφορά τα εκτός σχεδίου ακίνητα: ο καθαρισμός προβλέπεται για εκτός σχεδίου περιοχές που έχουν κτίσμα, όχι για «σκέτα» χωράφια ή εκτάσεις δασικές/χορτολιβαδικές.. Με άλλα λόγια, το νομικό βάρος προσανατολίζεται σε σημεία που μπορούν να λειτουργήσουν ως «διάδρομοι» καύσιμης ύλης κοντά σε κατοίκηση ή εγκαταστάσεις.
Τι πρέπει να γίνει και τι ισχύει για δηλώσεις, πρόστιμα και μειώσεις
Οι εργασίες καθαρισμού και συντήρησης περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, υλοτομία και απομάκρυνση ξερών ή σπασμένων δέντρων και κλαδιών, ειδικά εκείνων που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσμα.. Απαραίτητη είναι και η απομάκρυνση φυτικών υπολειμμάτων από το έδαφος: κλαδιά, κλαδέματα σε θρυμματισμένη μορφή, ξηρά χόρτα, ξηρά καλάμια, συλλογή πευκοβελόνας και ξερών φύλλων.
Παράλληλα, προβλέπονται εργασίες όπως αποκλάδωση της βάσης της κόμης, ώστε να αυξάνεται το ύψος έναρξης ανάλογα με την ηλικία και το είδος των δέντρων, καθώς και αραίωση της θαμνώδους βλάστησης με δημιουργία αποστάσεων για να διακόπτεται η οριζόντια συνέχεια της καύσιμης ύλης.. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η απομάκρυνση εγκαταλελειμμένων απορριμμάτων και εύφλεκτων ή καυστικών υλικών: από δοχεία με βενζίνη και διαλύτες μέχρι φιάλες υγραερίου, δοχεία υπό πίεση, λιπάσματα με βάση το νιτρικό αμμώνιο, και διάφορα αντικείμενα όπως έπιπλα, στρώματα, ξυλεία και ελαστικά αυτοκινήτων.
Μετά την ολοκλήρωση των ενεργειών, απαιτείται δήλωση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα με το όνομα «Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών» (akatharista.apps.gov.gr).. Η δήλωση μπορεί, όπου προβλέπεται, να γίνει και μέσω ΚΕΠ ή στην πλησιέστερη Πυροσβεστική Υπηρεσία.. Αν συνυπάρχουν περισσότεροι υπόχρεοι στην ίδια ιδιοκτησία, αρκεί μία υπεύθυνη δήλωση από έναν εκ των υπόχρεων.
Τα πρόστιμα λειτουργούν κλιμακωτά ανάλογα με το τι θα διαπιστωθεί: σε περίπτωση μη καθαρισμού, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο 200 ευρώ και μέγιστο 2.000 ευρώ.. Παράλληλα προβλέπεται διαδικασία ένστασης.. Αν αυτή απορριφθεί, ο δήμος προχωρά σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό εντός πέντε ημερών.
Υπάρχουν και ξεχωριστές κυρώσεις για μη υποβολή δήλωσης: 500 ευρώ για όσους δεν έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού και 100 ευρώ για όσους έχουν καθαρίσει.. Για ψευδή δήλωση στο μητρώο, προβλέπεται χρηματική ποινή 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.. Αν υπάρξει συμμόρφωση μετά από διαπίστωση παράβασης και εντός της προθεσμίας ένστασης, το διοικητικό πρόστιμο μειώνεται στο μισό (κατά 50%), με επανέλεγχο.
Μέχρι πότε “τρέχει” η συντήρηση και ποιες περιπτώσεις εξαιρούνται
Το καθαριστικό σκέλος δεν σταματά στη 15 Ιουνίου ως μοναδικό σημείο ελέγχου.. Μέχρι το πέρας της αντιπυρικής περιόδου, δηλαδή έως τις 31 Οκτωβρίου, ο υπόχρεος καλείται να συντηρεί το οικόπεδο ώστε να παραμένει «ελεύθερο» από την οργανική καύσιμη ύλη.. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι δεν αρκεί μια “μία φορά” παρέμβαση, ειδικά σε περιοχές όπου η βλάστηση αναπτύσσεται γρήγορα.
Υπάρχουν πάντως εξαιρέσεις: από την απόφαση εξαιρούνται οι ανέκαθεν γεωργικώς καλλιεργούμενες εκτάσεις, καθώς και διαμορφωμένοι και συντηρημένοι κήποι ή φυτεμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων κτιρίων, πολυκατοικιών και λοιπών εγκαταστάσεων.. Επιπλέον, προβλέπεται δυνατότητα φυσικής υποβολής της δήλωσης σε ΚΕΠ ή Πυροσβεστική, για συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως άτομα άνω των 67 ετών, άτομα με αναπηρία, περιπτώσεις ανωτέρας βίας και φυσικών καταστροφών, καθώς και όταν υπάρχει γενικευμένη δυσλειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Ένας επιπλέον “δρόμος” που πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες είναι ότι στην ίδια πλατφόρμα μπορούν να υποβληθούν και καταγγελίες, με είσοδο μέσω κωδικών Τaxis, οι οποίες ελέγχονται από το Πυροσβεστικό Σώμα.
Τέλος, υπάρχει μια λεπτομέρεια που συχνά αγνοείται: η ασφαλής συλλογή και μεταφορά των προϊόντων καθαρισμού βαρύνει τους ίδιους τους υπόχρεους.. Η μεταφορά γίνεται σε προβλεπόμενους χώρους που υποδεικνύει ο δήμος, όπως κάδοι βιοαποβλήτων (καφέ κάδους), πράσινα σημεία, αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων, οργανωμένοι χώροι συγκέντρωσης και ειδικοί χώροι για προϊόντα καθαρισμού.. Κατ’ εξαίρεση, προβλέπεται συλλογή και μεταφορά με μέσα του δήμου μόνο κατόπιν αιτήματος του υπόχρεου και με καταλογισμό της σχετικής δαπάνης.
Σε πρακτικό επίπεδο, το μήνυμα είναι σαφές: η συμμόρφωση δεν είναι απλώς μια τυπική διαδικασία μέχρι τις 15 Ιουνίου, αλλά ένα πλάνο που ξεκινά νωρίς, ολοκληρώνει τον καθαρισμό και συνεχίζει με συντήρηση έως το φθινόπωρο.. Όσο νωρίτερα οργανωθεί η εργασία και η δήλωση, τόσο μειώνονται οι πιθανότητες εμπλοκής με ελέγχους και κυρώσεις—αλλά και το ρίσκο να «μετατραπεί» η αντιπυρική προετοιμασία σε καθυστερημένη αντίδραση.