កង្វល់ពី «សារព័ត៌មានមិនប្រក្រតី» និង «ពាក់ព័ន្ធការគំរាមយកលុយ» លើកឡើងនៅទិវាសេរីភាពសារព័ត៌មានពិភពលោក

Misryoum រាយការណ៍ថា អ្នកពាក់ព័ន្ធព្រមានពីការធ្វើសារព័ត៌មានមិនប្រក្រតី និងអត្ថិភាពការគំរាមយកលុយ ដែលអាចធ្វើឲ្យបាត់បង់ទំនុកចិត្តសាធារណៈ និងរារាំងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។

ការព្រួយបារម្ភពីការធ្វើសារព័ត៌មានមិនប្រក្រតី និងការចោទថាមានការគំរាមយកលុយ ត្រូវបានលើកឡើងយ៉ាងខ្លាំងមុនទិវាសេរីភាពសារព័ត៌មានពិភពលោក ដែលសម្លេងពីវិស័យឯកជន រដ្ឋាភិបាល និងអ្នកធ្វើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ បានព្រមានថា អាកប្បកិរិយាបែបនេះអាចបំផ្លាញទំនុកចិត្តសាធារណៈ និងប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច។ នៅក្នុងវេទិកាមួយរៀបចំថ្ងៃទី ១ ខែឧសភា Misryoum បានឆ្លុះបញ្ចាំងថា ការពិភាក្សាផ្តោតលើបញ្ហាសារព័ត៌មានដែលមិនសមស្រប និងហានិភ័យនៃការប្រើប្រាស់អំណាចឥទ្ធិពលខុសទិស។

ក្នុងចំណោមអ្នកថ្លែង គឺលោក លឹម ហេង អនុប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា បានលើកការវាយតម្លៃយ៉ាងត្រង់អំពីទម្លាប់សារព័ត៌មានបច្ចុប្បន្ន ដោយរិះគន់នូវនិន្នាការដែលគាត់និយាយថា កំពុងកើនឡើងសម្រាប់មាតិកាបែបរំជើបរំជួល និងការចូលពាក់ព័ន្ធនឹងការបង្ខិតបង្ខំ។ លោកបានលើកឡើងពីករណីដែលអ្នកសារព័ត៌មានត្រូវបានចោទថា ទាមទារថវិកា ក្នុងសមាសភាពបណ្តើរតាមការគំរាមថានឹងមិនផ្សាយព័ត៌មានអវិជ្ជមាន។ លោកបញ្ជាក់ថា «បើពួកគេទទួលបានប្រាក់ នឹងមិនបោះពុម្ព។ បើមិនបានប្រាក់ នឹងផ្សាយ» ហើយគាត់ចាត់ទុកថា វាមិនមែនសារព័ត៌មានពិតទេ ប៉ុន្តែជាការកេងប្រវ័ញ្ច។

ការព្រួយបារម្ភនេះសំខាន់ ព្រោះពេលព័ត៌មានត្រូវបានធ្វើឡើងដោយគោលដៅបែបកេងប្រវ័ញ្ច វាបំបាត់តម្លៃភាពជឿជាក់ និងធ្វើឲ្យអង្គភាពសេដ្ឋកិច្ចពិបាកទុកចិត្តលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ដែលអាចឆ្លុះបញ្ចាំងទៅលើទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងការផ្សព្វផ្សាយ។

លោក លឹម ហេង ក៏បានបន្ថែមថា មជ្ឈដ្ឋានមួយចំនួនតែងផ្តល់អាទិភាពទៅលើមាតិកាស៊ើបអង្កេតជាមួយរឿងអាស្រូវ រួមទាំងបញ្ហាផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងគ្រួសារ ជំនួសឲ្យការចុះផ្សាយដែលផ្តល់ប្រយោជន៍លើវិស័យសេដ្ឋកិច្ចដូចជា ការវិនិយោគ ការតាំងពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្ម និងការច្នៃប្រឌិត។ តាមការលើកឡើង ការងារទាំងនេះពេលខ្លះទទួលបានការចុះផ្សាយតិច ប្រសិនបើមិនមានកត្តាផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុ។ គាត់បានចាត់ទុកថា ទម្លាប់បែបនេះធ្វើឲ្យតួនាទីសារព័ត៌មានខូចទ្រង់ និងកាត់បន្ថយសមត្ថភាពរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងការក្លាយជាដៃគូសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ។

ផ្នែកវិភាគសង្គម លោក យ៉ុង ពៅ បានធ្វើឲ្យការពិភាក្សារីកធំ ទៅកាន់ហានិភ័យដែលព័ត៌មានមិនទទួលខុសត្រូវ អាចរុញឲ្យកើនភាពតានតឹង ជាពិសេសលើប្រធានបទនយោបាយដែលពាក់ព័ន្ធ និងបញ្ហាឆ្លងព្រំដែន។ លោកបានលើកឧទាហរណ៍ពីការចុះផ្សាយកន្លងមកដែលទាក់ទងទៅនឹងទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ថៃ ដោយរិះគន់ការប្រើប្រាស់សេចក្តីយោងពីភាគីក្រៅ ឬការប្រើពាក្យសម្រួល ដែលតាមគំនិតរបស់លោកអាចធ្វើឲ្យស្ថានភាពកម្ពុជាខ្សោយ។ លោកបានលើកឡើងពីការប្រើប្រាស់ប្រភពថៃលើខ្លឹមសារប្រវត្តិសាស្ត្រ និងបញ្ហាពាក់ព័ន្ធដែនដី ដោយមិនបានពិនិត្យគ្រប់គ្រាន់។

ចំណុចនេះមានន័យថា ពាក្យ និងរចនាបថនៃការចុះផ្សាយអាចផ្លាស់ប្តូររូបភាពក្នុងសាធារណៈ ហើយពេលព័ត៌មានត្រូវបានរៀបរាប់មិនច្បាស់ វាអាចបង្កផលប៉ះពាល់លើទំនាក់ទំនងការទូត និងលទ្ធផលជាក់ស្តែងនៃការសន្ទនារវាងប្រទេស។

លោក យ៉ុង ពៅ ក៏បានព្រមានថា ការរៀបរាប់ព័ត៌មានមិនត្រឹមត្រូវ ឬដាក់សម្រួលខុសលំដាប់លើប្រធានបទរសើប អាចធ្វើឲ្យសាធារណៈយល់ខុស និងធ្វើឲ្យភាពស្មុគស្មាញកើនឡើងក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេស។ លោកបានរៀបរាប់ពីបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនដែលការអត្ថាធិប្បាយរបស់លោកលើទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ត្រូវបានផ្សាយខុស ដោយបង្កឲ្យមានការច្រឡំ និងត្រូវការការបកស្រាយឡើងវិញជាមួយអ្នកការទូតបរទេស។ តាមលោក នេះបង្ហាញថា ទិន្នន័យតែមួយដែលត្រូវបានបង្វែរ អាចប៉ះពាល់ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសបាន។

នៅក្នុងផ្នែកទស្សនៈរបស់រដ្ឋាភិបាល លោក ផោស សូវ៉ាន់ នាយកទូទៅនៃនាយកដ្ឋានព័ត៌មាន និងផ្សព្វផ្សាយទូទៅ នៃក្រសួងព័ត៌មាន បានទទួលស្គាល់ថា វិស័យនេះមានបញ្ហាប្រឈម ប៉ុន្តែបានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវឲ្យមានតុល្យភាពរវាងសេរីភាពសារព័ត៌មាន ក្រមសីលធម៌ ការអនុវត្តតាមច្បាប់ និងស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុ។ លោកបានអះអាងថា «មនុស្សគ្រប់គ្នាត្រូវការចំណូល» តែត្រូវធ្វើដោយស្មោះត្រង់។ លោកបញ្ជាក់ថា សេរីភាពសារព័ត៌មានត្រូវបានគាំទ្រពេញលេញ តែត្រូវដំណើរការដៃគូជាមួយវិជ្ជាជីវៈ និងការគោរពច្បាប់។ លោកក៏បានលើកថា ប្រទេសកម្ពុជាមានស្ថាប័នព័ត៌មានចុះបញ្ជីច្រើនជាង ២,០០០ និងអ្នកសារព័ត៌មានជាង ១០,០០០នាក់ ហើយការមិនប្រក្រតីពីក្រុមតូច មិនគួរត្រូវបានប្រើជារូបភាពសម្រាប់ទាំងមូល។

ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាដូចគ្នា អ្នកជំនាញវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន លោក ឃ្យ សុខលិម បានលើកការព្រួយបារម្ភបន្ថែមអំពីភាពមិនស្មើគ្នា ក្នុងការយល់ដឹង និងការអនុវត្តក្រមសីលធម៌សារព័ត៌មាន។ លោកយល់ថា គួរមានការបែងចែកឲ្យច្បាស់រវាងកាតព្វកិច្ចតាមច្បាប់ និងស្តង់ដារក្រមសីលធម៌។ លោកបានលើកឧទាហរណ៍ដូចជាការចុះផ្សាយអំពីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ដែលសារព័ត៌មានប្រហែលមានសិទ្ធិផ្សាយ តែត្រូវគិតពីការយល់ព្រម ភាពឯកជន និងតុល្យភាព ដើម្បីជៀសវាងការបង្កគ្រោះ ឬការចោទប្រកាន់មុនពេលមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់។

ចុងក្រោយ Misryoum យល់ថា ទោះបីជាបរិស្ថានសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជាមានការរីកចម្រើនលឿនក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ក៏ភាពរីកចម្រើននោះហាក់លឿនលើសពីកិច្ចខិតខំដើម្បីធានាស្តង់ដារវិជ្ជាជីវៈឲ្យជាប់លាប់។ អ្នកចូលរួមក្នុងវេទិកាឯកភាពថា ការកសាងទំនុកចិត្តសាធារណៈ ត្រូវចាប់ផ្តើមពីការបោះបង់ការរំជើបរំជួល និងការអនុវត្តមិនត្រឹមត្រូវ ទៅរកសារព័ត៌មានដែលមានទិសដៅអភិវឌ្ឍ ជួយផ្តល់ព័ត៌មានមានប្រយោជន៍ គាំទ្រសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច និងរួមចំណែកដល់ស្ថិរភាពសង្គម។ សម្រាប់ថ្ងៃទិវាសេរីភាពសារព័ត៌មានពិភពលោក សារពីវេទិកានេះច្បាស់ថា សេរីភាពនៅតែមានតម្លៃ ប៉ុន្តែភាពជឿជាក់រយៈពេលវែងនៃសេរីភាពនោះ អាស្រ័យលើរបៀបដែលវាត្រូវបានប្រើប្រាស់ប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ។