«Салом аз Трамп»: сафари Гор дар Душанбе ва сояи низои ИМАву Эрон

Серҷио Гор дар Душанбе бо Эмомалӣ Раҳмон гуфтугӯ кард. Ҳамкорӣ дар амният ва иқтисод, дар ҳоле ки баҳсҳои ИМАву Эрон идома доранд.
Вақте ки паёми «Салом аз Трамп» ба Душанбе мерасад, ҳар мулоқот дар заминаи геополитика маънои бештар пайдо мекунад.
Серҷио Гор, фиристодаи президент Доналд Трамп барои Осиёи Ҷанубӣ ва Марказӣ, рӯзҳои 27–28-уми апрел дар Душанбе бо президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва вазири корҳои хориҷӣ Сироҷиддин Муҳриддин дидору гуфтугӯ анҷом дод.. Муколамаҳо ба ҳамкориҳои сиёсию амниятӣ ва ҳам иқтисодию сармоягузорӣ равона шуданд.. Дар оғози мулоқотҳо ишора ба масъалаҳои ҳамкорӣ дар самти мубориза бо терроризм ва таҳдидҳои беруна низ ҷой дошт.
Дар ин мулоқотҳо диққат бештар ба самтҳои амалӣ равона шуд, аз ҷумла имкониятҳои ҳамкории ширкатҳои амрикоӣ бо Тоҷикистон. Баррасии зарфиятҳои Тоҷикистон дар гидроэнергетика, истихроҷ ва коркарди маъдан, саноати сабук, хӯрокворӣ, кимиё ва дорусозӣ низ дар гуфтугӯҳо қайд гардид.
Ин сафар танҳо як дидор набуд: дар шароити баҳсҳои минтақавӣ, ҳар гуна ҳамоҳангӣ метавонад дар сарнавишти лоиҳаҳои калон таъсир гузорад.
Муколамаи Гор ҳамчунин ба он марбут буд, ки ҳамкорӣ дар доираи мубориза бо терроризм чӣ гуна густариш ёбад. Дар изҳороте, ки аз ҷониби Гор нашр шуд, таъкид гашт, ки дар Душанбе «масъалаҳои ҳамкорӣ» ва инчунин роҳҳои истифодаи имкониятҳо дар иқтисод баррасӣ шуданд.
Тибқи иттилое, ки Misryoum дар доираи матлаб фаро мегирад, ин мулоқот баъди дидори Доналд Трамп бо раҳбарони чанд кишвари Осиёи Марказӣ дар Кохи Сафед сурат гирифт.. Он сафар бо имзои созишномаҳо марбут ба тавсеаи ҳамкориҳои иқтисодӣ ҳамроҳ буд ва роҳро барои барномаҳои нав дар самтҳои гуногун бозтар карда буд.
Дар ин замина, мавзӯи Эрон низ аз назар дур намемонад. Низоъ миёни ИМА ва Исроил алайҳи Эрон идома дорад ва Тоҷикистон дар давоми ду моҳи ахир нигаронии худро аз хушунатҳо дар минтақа баён карда, ба мардуми осебдида ёрии башардӯстона расондааст.
Барои фаҳмидани аҳамияти ин гуфтугӯҳо, бояд ба он назар кард, ки Тоҷикистон одатан мехоҳад ҷойгоҳи худро дар байни манфиатҳои рақиб нигоҳ дорад ва дар ҳамин ҳол муносибатҳои иқтисодии худро аз даст надиҳад.
Гуфтугӯҳои таҳлилӣ дар бораи ҳадафи сафари Гор мегӯянд, ки бештар баррасии мувофиқаҳо дар чаҳорчӯби ҳамкориҳои минтақавӣ ва ҳамоҳангии нақшаҳои кор барои оянда матраҳ аст. Ҳамзамон, гуфта мешавад, ки мавзеъгирии Тоҷикистон дар қиболи Эрон наметавонист аз назари ИМА дур монад.
Дигар коршиносон таъкид мекунанд, ки дар заминаи иқтисод ва амният, ИМА метавонад интизор дошта бошад, то Тоҷикистон дар муносибатҳояш бетарафии бештар нишон диҳад.. Ҳам дар ҳузури масъалаҳои марбут ба сармоягузорӣ ва лоиҳаҳои стратегӣ, аз қабили гидроэнергетика ва истихроҷи маъдан, ин интизорҳо метавонад ба шакли пешниҳодҳо ё шартҳои ҳамкорӣ зоҳир шаванд.
Дар поёни мулоқот, суханони Гор дар бораи манфиатдор будани ИМА аз ҷалби ширкатҳои амрикоӣ ва пайвастани онҳо бо шарикони Тоҷикистон бори дигар равшан кард, ки ҳадаф ҳамкорӣ дар амалист.. Ӯ ҳамчунин гуфтааст, ки дар аҳди Трамп Кохи Сафед барои ҳамкорӣ бо ҳама кишварҳои минтақа, аз ҷумла Тоҷикистон, рӯй кушода аст.
Ин гуна сафарҳо ба Душанбе паём меоранд: роҳҳои рушд дар сатҳи иқтисод ва амният ҳамзамон бо навъи муносибат ба масъалаҳои минтақавӣ арзёбӣ мешаванд.