Jalaluddin Alias menegaskan UMNO Negeri Sembilan tidak boleh berdiam diri berhubung kemelut institusi adat yang mencetuskan krisis politik.
Krisis yang melanda Negeri Sembilan bukan sekadar isu setempat, kata UMNO, kerana ia menyentuh hal yang dianggap asas kepada perjuangan parti.
Pengerusi Badan Perhubungan UMNO Negeri Sembilan, Datuk Seri Jalaluddin Alias, menegaskan kemelut membabitkan institusi adat di negeri itu wajar diberi perhatian serius susulan wujudnya dakwaan pelanggaran “garis merah”.. Beliau berkata, apabila institusi adat disentuh dan prinsip tertentu dipersoalkan, persoalannya ialah sama ada parti dan masyarakat perlu berdiam diri.
Jalaluddin menekankan bahawa isu berkenaan tidak boleh dipandang ringan, malah berkait rapat dengan tiga teras perjuangan UMNO iaitu Islam, kepentingan Melayu dan bumiputera serta kedaulatan Raja-Raja Melayu.. Menurut beliau, prinsip tersebut kekal menjadi pasak perjuangan parti biarpun berlaku pertukaran zaman dan kepimpinan.
Dalam konteks ini, penekanan kepada “garis merah” biasanya digunakan untuk mengingatkan semua pihak tentang batas yang seharusnya dihormati, khususnya apabila melibatkan struktur dan simbol kedaulatan.
Beliau berkata krisis di Negeri Sembilan tercetus apabila didakwa wujud pihak yang melanggar garis merah berkaitan kedaulatan institusi adat seperti yang dipersetujui dalam kerjasama politik.. Jalaluddin menyatakan terdapat prinsip yang perlu dihormati membabitkan Perlembagaan Persekutuan, kedudukan Islam serta kedaulatan Raja-Raja Melayu.
Menurut Jalaluddin, UMNO Negeri Sembilan mengambil pendirian tegas selepas berlaku percanggahan melibatkan kenyataan dan tindakan berkaitan institusi adat, termasuk isu pemecatan Undang Luak yang mencetuskan polemik.. Beliau turut mendakwa kerajaan negeri gagal mengurus krisis dengan baik sehingga menjejaskan imej institusi diraja dan adat.
Isu seperti ini biasanya mudah menular kerana ia melibatkan kepercayaan masyarakat terhadap institusi yang diiktiraf, sekali gus menimbulkan perdebatan yang sukar dipadamkan dengan cepat.
Jalaluddin juga menyebut tindakan UMNO menarik sokongan terhadap Menteri Besar Negeri Sembilan dibuat selepas penelitian menyeluruh, termasuk mengambil kira pandangan akar umbi.. Dalam masa yang sama, beliau berkata rakyat mempersoalkan pendirian parti apabila isu institusi adat menjadi perdebatan terbuka, sehingga menimbulkan kekeliruan.
Beliau menegaskan UMNO tidak mahu campur tangan kerajaan negeri, namun mengharapkan krisis ditangani dengan bijaksana. Pada pandangan beliau, Menteri Besar sepatutnya menjadi jambatan untuk menyatukan keadaan, dan bukannya memperkukuh ketegangan.
Akhirnya, Jalaluddin menyatakan UMNO kekal komited mempertahankan prinsip perjuangan walaupun tidak lagi dominan serta perlu bekerjasama dengan parti lain dalam kerajaan perpaduan. Bagaimanapun, beliau mengingatkan bahawa perjuangan tetap tidak boleh berkompromi apabila ia melibatkan soal prinsip.
Pada peringkat ini, apa jua langkah penyelesaian yang diambil akan menjadi penanda aras sama ada kestabilan politik dapat dipulihkan tanpa menjejaskan institusi dan nilai yang dipertahankan.