Буквите од македонската азбука се прозорци во душата на македонскиот народ
На 4 мај 1945 година „Нова Македонија“ ја објави првата официјална македонска азбука со 31 буква, поставувајќи темели за јазичната стандардизација.
Буквите од македонската азбука не се само знаци за читање, туку огледало на душата на македонскиот народ.
На денешен ден, 4 мај 1945 година, во весникот „Нова Македонија“ број 104 за првпат беше отпечатена новата македонска азбука со 31 буква.. Чин што на прв поглед изгледа како редакциска најава, но во суштина претставува пресврт: официјализирањето на она што дотогаш се оформувало преку јазични идеи, договори и упорност.. Во овој контекст, самата азбука добива тежина на државен и културен документ, а не само на алатка за пишување.
Малку порано, на 3 мај 1945 година, Народната влада на Федерална Македонија донесе решение со кое се утврдува македонската азбука со 31 буква.. Според одлуката, азбуката беше утврдена врз фонетскиот принцип, по повеќемесечна работа на комисии, со насока да се одговори на потребата буквите да одговараат на гласовите на литературниот јазик.
Ова е момент што важно е да се разбере, бидејќи фонетскиот пристап не е техничка формула. Тој, во пракса, го прави учењето и користењето на јазикот поблиско до говорот на луѓето, наместо да го оддалечува.
Комисијата за јазик и правопис, формирана во ноември 1944 година, работеше со цел да се предложат азбука и правопис за македонскиот јазик.. Првата фаза не го даде конечниот одговор, па со промени во составот прашањето беше решено шест месеци подоцна, токму на 3 мај 1945 година.. Во решението беа поставени јасни насоки: формите да се црпат од централните говори за да бидат полесно прифатливи за луѓето од различни краишта и, во исто време, да се изрази народната основа на јазикот.
Идентитетот тука не се третира како нешто апстрактно. Тој се гради преку начинот на кој се избираат форми, се проширува речникот и се поставува правописот. Кога јазикот се уредува со правило, тој станува заеднички простор за културата, образованието и секојдневната комуникација.
На 5 мај 1945 година, Владата ја официјализираше азбуката како државна норма, а повторното објавување во „Нова Македонија“ беше значајно затоа што во тоа време не постоеше службен весник каде што државата би ги објавувала одлуките.. Објавите од почетокот на мај, вклучително и документот „Решението на Народната влада на Федерална Македонија за македонската азбука“, ја заокружуваат сликата за тоа како јазичната стандардизација станува јавна и официјална.
Во овој процес се вплеткува и улогата на нормирањето на јазикот, заедно со подоцнежното усвојување на правописот. По озаконувањето на азбуката, следува и понатамошна организација на наставата: се појавуваат учебни содржини што овозможуваат организирано учење на мајчиниот јазик во училиштата.
Поголема приказна од датумите се гледа кога се враќаме кон корените на писменоста.. Современата македонска азбука со 31 буква се темели на кирилската традиција, а нејзиниот развој има подолга историја што започнува уште со глаголицата.. Таквото наследство покажува дека буквите не доаѓаат „одеднаш“, туку преку долг процес на усовршување, прилагодување и пренесување.
На крајот, важно е да се сфати зошто оваа тема е актуелна и денес: буквите се прозорци во душата на македонскиот народ.. Тие ја носат историјата, но и отпорноста на заедницата да ја зачува сопствената духовност, идентитет и јазик, дури и кога околностите се менувале и кога биле притисоци за асимилација.