iceland news

„Þitt vandamál er að þú skilur ekki stéttarfélög“

Misryoum greinir frá hörðum orðaskiptum um hlutverk stéttarfélaga á alþjóðlegum baráttudegi verkafólks.

Ummælin um að verkalýðsbaráttan 1. maí sé tímaskekkja vöktu strax andstöðu og nú logar deilan upp í beinni orðræðu um stéttarfélög.

Björn Brynjúlfur Björnsson, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs, lét þau sjónarmið falla í nýjasta þætti hlaðvarpsins Þjóðmál að verkalýðsfélög væru hugmyndafræðilegt fyrirbæri sem væri orðið úrelt.. Í umræðunni kom fram að hann liti á 1.. maí sem sérstakan dag þar sem barátta verkalýðsins, eins og hann orðaði það, stæði ekki lengur á sama hátt og áður.

Misryoum bendir á að ágreiningurinn snúist þó ekki aðeins um dagatalsdag, heldur um hvernig fólk skilur tilgang stéttarfélaga í nútímanum. Það skiptir miklu því slík umræða snertir bæði vinnumarkaðinn og það hvernig réttindi eru tryggð.

Á sama tíma svaraði Halla Gunnarsdóttir, formaður VR, þessum skilningi með hörðum orðum. Hún sagði þetta kalla fram kaldar kveðjur frá fyrirtækjunum á alþjóðlegum baráttudegi verkafólks, og gagnrýndi að ummælin sýndu skort á grunnskilningi á því hvað stéttarfélög gera í dag.

Í Sprengisandi á Bylgjunni, þar sem Björn og Halla tóku þátt í umræðum, hélt Björn því fram að ummæli hans fælu ekki í sér afneitun þess að verkalýðshreyfingin hefði náð miklum árangri.. Hann lýsti því að mannréttindi og opinbert velferðarkerfi væru sterk og að kerfið grípi inn bæði innan og utan vinnumarkaðar, auk þess sem eftirlit með réttindum væri til staðar.

Misryoum metur það sem mikilvægt að þegar rætt er um réttindi á vinnumarkaði sé ekki bara horft til þess sem hefur verið náð, heldur líka til þess hvort verndin sé viðvarandi. Þar getur þessi munur á áherslum skipt miklu fyrir traust og skilning.

Halla lagði hins vegar áherslu á að réttindabarátta sé ekki línuleg þróun sem endi með því að „allt sé komið“ og fólk geti þá einfaldlega slakað á.. Hún sagði varnarbaráttuna hafa verið hluta af viðfangsefnunum, þar sem til að mynda hafi verið unnið gegn hugmyndum um að draga úr réttindum og opinberum kerfum.

Björn sagði að eðli verkalýðshreyfingarinnar hafi breyst og nefnir að stéttarfélög vinni nú að ýmsum öðrum verkefnum, meðal annars fasteignaþróun, sem sé styrkt með opinberu fé.. Hann tók einnig fram að stéttarfélög væru frjáls félagasamtök, og að hann vildi fremur að aðskilnaður frá nánu tengslum við hið opinbera væri skýrari.

Í þeirri deilu kom fram að Halla hafnar þeirri hugmynd að Björn sé að lýsa réttri mynd. Hún sagði að verkalýðshreyfingin færi venjulegu fólki raunverulegan stuðning þegar á reynir, bæði í réttinda- og þjónustuhlutverki, og benti á að kjarninn sé ekki eingöngu orðræða heldur líka framlínustarf.

Misryoum bendir á að þegar stéttarfélög eru dregin niður sem úrelt hugmynd geti það auðveldlega valdið misskilningi um raunverulega starfsemi. Fyrir marga snertir þetta beint daglegt öryggi á vinnumarkaði og þann stuðning sem fólk þarf þegar aðstæður versna.

Að lokum hélt Halla því fram að framtíðarsýn VR sé áfram verkalýðshreyfing með kröftugri áherslu á réttindi.. Björn sagði á sama tíma að hann vilji ekki brjóta niður stéttarfélög, en að opinberur stuðningur og tengingar þurfi að vera með öðrum hætti.. Ágreiningurinn endaði því ekki bara í orðum heldur í spurningunni um hvað sé frelsi og hvernig best sé að tryggja velferð vinnandi fólks.