Detaje nga dosja e AKSHI-t dhe hetimet për pasuri të dyshuara të fshehura: nga kamerat te lëvizjet e parave e deri te dublexi në Qerret.
Një pjesë e hetimeve të AKSHI-t ka marrë vëmendje të re pas deklarimeve të Klodiana Lalës, në një intervistë ku u përmendën mekanizma të dyshuar për fshehjen e pasurisë.
Klodiana Lala u fokusua te mënyra si, sipas asaj që përmendet në dosje, Marlinda Karçanaj dyshohet se ka fshehur të ardhura dhe pronësi, jo vetëm përmes blerjeve, por edhe përmes zinxhirëve që përfshijnë persona të afërt e veprime administrative të shpejta.. Në qendër të narrativës së saj qëndron ideja se hetimi nuk u mjaftua me konstatime të përgjithshme, por hyri në detaje të lëvizjeve, dokumenteve dhe provave filmike.
Në argumentin e Lales, tipologjia që ka të bëjë me AKSHI-n paraqitet më komplekse se skemat klasike që lidhen vetëm me abuzime procedurale.. Ajo e përshkroi si një dosje me elemente të ndryshme, ku përfshihet dyshimi për pastrim parash dhe ndikim përmes filmimeve, si dhe manovra për të mbuluar burimin e fondeve.. Në këtë kuadër, u soll edhe pretendimi se kishte kamera të instaluara, që kapnin takime me figura të ndryshme, mes tyre edhe persona të lidhur politikisht apo nga rrethi i biznesit.
Një nga pikat më të ndjeshme në rrëfimin e Lales është përfshirja e “tradhtisë” së pretenduar nga shoferi, i cili sipas saj doli para oficerëve të SPAK.. Lala theksoi se ky proces nuk ka qenë i një forme të vetme, por ka vijuar me hetim të thelluar për të ndërtuar logjikën e lëvizjeve të parave dhe për të lidhur pagesat me administrimin e pronave.. Në këtë linjë, u përmend edhe një pronë specifike: një dublex në Qerret.
Sipas përshkrimit të Lales, hetimi ka arritur të ngrejë dyshime se Karçanaj dispononte prona të fshehta, përfshirë apartamente luksoze në Tiranë dhe një dublex në Qerret.. Ajo foli edhe për një tokë, duke lënë të kuptohet se numri i pasurive mund të jetë më i madh, në varësi të asaj që mund të vijë nga hetimi i mëtejshëm.. Në të njëjtën frymë, u theksua se ky nuk ishte rasti tipik kur një zyrtar thjesht identifikohet për shkelje, por që lidhet me sekuestro dhe prova që përpiqen të shpjegojnë “origjinën” e pasurisë.
Ajo që i jep peshë më të madhe kësaj historie është përplasja mes deklarimeve dhe përballjes me dokumente.. Lala përmendi se, ndërsa shoferi në fillim nuk e dinte se ku ndodhej saktësisht shtëpia e Karçanajt, më pas, kur prokurorët i kanë nxjerrë faturat për pagesat e administrimit të kësaj pasurie, ai ka rishikuar qëndrimin e tij.. Në narrativën e saj, ky moment kthehet në pikë kyçe: personi i përfshirë rrezikoi të mbante përgjegjësi penale për veprimet që nuk i kishte kuptuar në fillim, por që u bënë të lidhura me pronësinë dhe pagesat.
Në aspektin praktik, përmenden edhe skema të lëvizjes së parave.. Lala tha se shoferi ka treguar se ka marrë një shumë të konsiderueshme, për të cilën dyshohet se lidhej me ryshfet, dhe e ka dërguar në bankë.. Sipas saj, kjo ishte rezultat i një cikli që lidhej me furnizime dhe mekanizma të dyshuar nga tenderat.. Më pas, këto fonde u përdorën për blerjen e një shtëpie, ndërsa në rastin e dublexit në Qerret u soll një detaj interesant: se nuk kishte shkuar kurrë aty, duke e bërë më të fortë kontrastin mes mënyrës si justifikohet administrimi dhe mënyrës si shfaqet pronësia.
Pjesë tjetër e rrëfimit ka të bëjë me apartamentin që, sipas Lales, u kalua më pas te familjarë të afërt.. Ajo tha se apartamenti në rruga e Kavajës u ble nga një person që nuk kishte para, ndërsa pagesat janë bërë nga dy kompani të lidhura me skemën e dyshuar.. Në këtë linjë u përmendën edhe elementë kohorë: kontratat për pagesat u firmosën brenda të njëjtës ditë.. Lala shtoi se më pas apartamenti u shit te e njëjta familje, me një rishitje me çmim më të ulët, duke e paraqitur këtë si një lëvizje që mund të interpretohet si pjesë e rrugës së fshehjes së pasurisë.
Kur flitet për “fshehje pasurie”, impakti më i madh nuk është vetëm te pronat në letër.. Është te mënyra si krijohet besimi i rremë rreth origjinës së të ardhurave, te praktikat që duken si të zakonshme në dokumente, por që në hetim marrin një kuptim tjetër.. Për qytetarët, kjo lloj historie sjell një ndjesi të fortë pasigurie: nëse mekanizmat e tenderave dhe pagesave ndërtohen mbi ryshfete dhe shantazhe, atëherë publiku pyet veten sa kontroll real ka dhe sa shpejt zbulohet.. Misryoum e lexon këtë si një sinjal se hetimet kur hyjnë në zinxhirët financiarë dhe në provat konkrete, mund ta ndryshojnë rrjedhën e një çështjeje nga “akuza” në “dëshmi”.
Në përfundim, debati i hapur nga deklarimet e Lales lidhet me një element të qartë: nëse një personazh i përfshirë në zinxhirin e pagesave pohon se e ka mësuar vonë realitetin e pronësisë, atëherë hetimi përpiqet të provojë lidhjen mes veprimeve, dokumenteve dhe përfitimeve.. Çështja e dublexit në Qerret del si një nyje ku shfaqet përplasja mes pretendimit të mospërdorimit dhe provave të pagesave e administrimit.. Nëse hetimet vijojnë me të njëjtin ritëm, diskutimet për pasuritë e tjera mund të bëhen pjesë e një tabloje më të gjerë, ku çdo pronë kërkon shpjegim, dhe çdo shpjegim kërkon prova.