Misryoum imeridhia bajeti wizara madini ya shilingi bilioni 174.9 kwa mwaka wa fedha 2026/27, ikilenga kuongeza ukusanyaji wa maduhuli, kukuza utafiti wa kisayansi, na kuboresha utoaji leseni kidijitali.
Misryoum imeidhinishwa **bajeti wizara madini** ya shilingi bilioni 174.9 kwa mwaka wa fedha 2026/2027.
Waziri wa Madini, Mheshimiwa Anthony Mavunde, alielezea kwamba fedha hizi zitaendeshwa katika miradi ya maendeleo, mishahara, na matumizi ya kawaida.. Kiasi cha shilingi bilioni 71.5 (40.9%) kimewekwa kwenye miradi ya maendeleo, ikijumuisha ujenzi wa miundombinu ya uchimbaji na kuongeza uwezo wa maabara za kisayansi.. Shilingi bilioni 103.5 (59.1%) ingine zitumika kwa matumizi ya kawaida, yakiwemo mishahara ya watumishi wa wizara na mashirika yanayotegemea..
Mgawanyo wa Bajeti
Mgawanyo wa bajeti unaonyesha usawa kati ya mahitaji ya kiutendaji na yale ya kimakusudi.. Mishahara ya watumishi inachukua shilingi bilioni 27.4, ikionyesha dhamira ya kulinda uhusiano wa wafanyakazi.. Gharama za uzalishaji wa madini, pamoja na usimamizi wa migodi mikubwa na midogo, inahusisha shilingi bilioni 76.1.. Kuwepo kwa bajeti ya maendeleo inajumuisha uwekezaji katika utafiti wa kisayansi, jambo ambalo linatarajiwa kuongeza thamani ya madini yanayotolewa na Tanzania..
Kiwango cha kuchangia sekta ya madini katika mapato ya taifa kimepanda kwa kuendelea, kutoka 9.1% mwaka 2023 hadi 10.1% mwaka 2024, na kufikia wastani wa 11.9% mwaka 2025.. Kwa upande wa ukusanyaji wa maduhuli, misururu imefika shilingi trilioni 1.07 mwaka 2024/2025, ikionyesha ongezeko la 41% ukilinganisha na mwaka wa awali.. Hatua hii inasaidia kufanikisha lengo la shilingi trilioni 1.4 kwa mwaka wa fedha ujao, jambo linalotarajiwa kuongeza uwezo wa serikali kugharamia miradi mikubwa ya kiuchumi..
Matarajio ya Sekta ya Madini
Waziri Mavunde aliongeza kuwa idadi ya masoko ya madini imepanda kutoka 43 hadi 44, na vituo vya ununuzi vikiwa 118, ikionyesha juhudi za kuongeza ushindani wa bei na uwazi.. Hatua hii inatarajiwa kuwasaidia wachimbaji wadogo kupata soko la bei nafuu, bila kupoteza ubora.. Aidha, Naibu Waziri, Dkt.. Steven Kiruswa, alitangaza mpango wa uanzishaji wa mfumo wa utoaji leseni kidijitali, ambao utaondoa vizingiti vya kimataifa na kurahisisha mchakato wa kupata leseni..
**Muktadha wa Kiuchumi** – Sekta ya madini imekuwa nguzo muhimu katika uchumi wa Tanzania tangu karne ya 20.. Uwekezaji wa ndani na wa kimataifa umesaidia kuongeza uzalishaji wa dhahabu, almasi, na madini mengine ya thamani.. Bajeti hii mpya inawasilisha nafasi ya kuimarisha mnyororo wa thamani, kuanzia uchimba, usindikaji, hadi uuzaji.. Kwa kuwekeza zaidi katika maabara, Tanzania inaweza kuondoa utegemezi wa usindikaji wa nje, na kuongeza mapato ya ndani..
**Athari kwa Wajamii** – Kuongezeka kwa usalama wa malipo ya leseni na ubora wa udhibiti wa migodi kutaleta faida kwa jamii za mitaa.. Wakulima na wajasiriamali wa maeneo ya uchimbaji wataona fursa zaidi za kazi, na mapato ya kilimo yanayopatikana kutokana na maendeleo ya miundombinu kama barabara na umeme.. Hii inafanya sekta ya madini kuwa chanzo cha maendeleo ya kijamii, sio tu kiuchumi..
**Ulinganisho wa Kifungu** – Ingawa Tanzania inaendelea kupandisha viwango vya ukusanyaji madini, nchi jirani kama Zambia na DR Congo zimekuwa na rasilimali nyingi zaidi lakini zinakabiliwa na changamoto za udhibiti na uwazi.. Mpango wa Misryoum wa kuingiza leseni kidijitali unawezesha Tanzania kupiga hatua mbele katika ufanisi wa udhibiti, na kuongeza uaminifu wa wawekezaji..
**Matarajio ya Baadaye** – Kwa kuangalia mwelekeo wa mwaka wa fedha ujao, inatarajiwa kuwa sekta ya madini itachangia asilimia 13% ya mapato ya taifa, ikiongeza thamani ya sekta hiyo kwa kiasi kikubwa.. Ikiwa sera za kifedha zinafuatwa, Tanzania inaweza kuwa na uwezo wa kuanzisha miradi ya uhandisi wa kisayansi ya madini, ambayo itapunguza utegemezi wa bidhaa zilizochakuliwa kutoka nje..
Kwa kumalizia, bajeti mpya ya wizara madini inasimamia hatua kubwa katika kuimarisha uchumi wa taifa, kuongeza uwazi wa sekta, na kuleta manufaa ya moja kwa moja kwa wananchi.. Misryoum inaendelea kushikilia ahadi ya kuhamasisha uwekezaji, kuboresha uzalishaji, na kuhakikisha kuwa sekta hii inabaki nguzo ya maendeleo endelevu.