Osiyo taraqqiyot banki prezidenti Samarkandda mintaqaviy hamjihatlikka chaqirdi
Samarkanddagi yig‘ilishda Osiyo taraqqiyot banki prezidenti mintaqa barqarorligi va transchegaraviy hamkorlikni kuchaytirish zarurligini aytdi.
Samarkandda bo‘lib o‘tayotgan Osiyo taraqqiyot banki kengashi yig‘ilishi hamkorlik masalasini yana bir bor markazga chiqardi.
Toshkent, O‘zbekiston — Osiyo taraqqiyot bankining boshqaruvchilar kengashiga 59-yillik yillik yig‘ilish Samarkandda start oldi.. Unda bank prezidenti Masato Kanda Osiyo va Tinch okeani mintaqasi mamlakatlarini yaqinroq hamkorlikka chorlab, barqarorlikni transchegaraviy aloqalarni rivojlantirish orqali mustahkamlash g‘oyasini ilgari surdi.. Tadbir 3–6 may kunlari “Yutuqlar kesishmasi: o‘zaro bog‘langan kelajak mintaqasi rivoji” mavzusi ostida o‘tkazilmoqda..
Bu yondashuvning mohiyati shundaki, iqtisodiy va xavf-xatarlar chegaradan oshib, bir mamlakatdagi tebranish tezda boshqalarga ham ta’sir qiladi.
Ochilishdagi nutqida Kanda mintaqa davlatlari “birga harakat qilib, birga rivojlanishi” kerakligini ta’kidladi.. Uning fikricha, avvalgi davrga xos, bir-biridan ajralib ishlashga asoslangan rivojlanish yo‘llari bugungi sharoitga to‘g‘ri kelmayapti.. Shuningdek, bugun qabul qilinadigan qarorlar keyingi avlod taqdiriga ham ta’sir qilishini aytib o‘tdi.. Global bo‘linish kuchayayotgani fonida esa o‘zaro bog‘langan va bardoshli tizimlarni qurish zarur, degan mazmun ustun bo‘ldi.
Yig‘ilish ishtirokchilari orasida a’zo davlatlar hukumatlari vakillari, xalqaro moliya institutlari, xususiy sektor va rivojlanish sohasidagi mutaxassislar bor. Muhokamalar asosan mintaqaviy bog‘lanish, raqamli transformatsiya va rivojlanishni moliyalashtirish mexanizmlariga qaratildi.
Raqamli infratuzilma va mintaqalararo ulanish haqidagi masalalar ko‘pincha qog‘ozda qolmay, real iqtisodiy imkoniyatlarga ta’sir qilishi bilan ahamiyatli.
Bank rahbari zamonaviy inqirozlar energetika bozorlari tebranishidan tortib ta’minot zanjiridagi uzilishlar hamda raqamli risklargacha bo‘lgan omillar orqali mamlakatlar o‘rtasida tez tarqalishini aytdi.. Shu sababdan faqat milliy siyosat bilan cheklanib bo‘lmaydi, deb hisoblanadi: mintaqaviy miqyosda muvofiqlashtirilgan yechimlar kerak.
Misryoum ma’lumotiga ko‘ra, bank o‘tgan yili mintaqa mamlakatlariga 29,3 milliard AQSH dollari miqdorida moliyalashtirish bergani, shu bilan birga qo‘llab-quvvatlash samaradorligini oshirishga qaratilgan islohotlarni tezlashtirgani bildirildi.. Yangi bosqich doirasida esa mintaqaviy barqarorlikni kuchaytirishga yo‘naltirilgan 70 milliard AQSH dollari miqdorida dastur e’lon qilindi: uning tarkibida 50 milliard dollarlik Panosiyo energiya tarmog‘ini yaratish tashabbusi ham bor.. Shuningdek, 20 milliard dollarlik transchegaraviy raqamli infratuzilmani rivojlantirish va raqamli tafovutni qisqartirish bo‘yicha paket ham keltirildi.
Prognozlar masalasida bank ishlab chiqilgan makroiqtisodiy taxminlarni taqdim etib, rivojlanayotgan Osiyo va Tinch okeani mamlakatlarida o‘sish sur’ati joriy yilda 4,7% gacha sekinlashishi mumkinligini, inflyatsiya esa 5,2% atrofida tezlashishini aytdi.. Noqulayroq ssenariyda, geosiyosiy risklar kuchaysa va energetika narxlari oshsa, o‘sish 4,2% gacha tushishi, inflyatsiya esa 2026 yilda 7,4% gacha yetishi ehtimoli ko‘rsatilgan.
Yig‘ilish yakunida Kanda bankni global noaniqlik sharoitida “barqarorlik tayanchi” sifatida ta’riflab, mintaqa davlatlarini qo‘llab-quvvatlash uchun resurs va strategiya mavjudligini urg‘uladi. Bu masala ayniqsa hozirgi iqtisodiy bosimlar fonida ko‘proq ahamiyat kasb etadi.