گیسوم؛ کاندیدای جدید گیلان برای ثبت در فهرستهای جهانی

نشست مشترک در تالش از روند ثبت جهانی روستای گیسوم و واگذاری قلعه صلصال لیسار برای احیا و بهرهبرداری فرهنگی خبر داد. تشکیل کارگروه مشترک و تسریع مسیر ثبت در دستور است.
تلاش برای ثبت جهانی «گیسوم» این بار از تالش و با محوریت فرمانداری این شهرستان جدیتر دنبال میشود.
روند ثبت جهانی روستای گیسوم به عنوان روستای هدف گردشگری و همچنین واگذاری قلعه تاریخی صلصال لیسار جهت احیا و بهرهبرداری فرهنگی، در نشست مشترک فرماندار تالش و مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گیلان بررسی شد؛ موضوعی که میتواند به شکل مستقیم بر مسیر توسعه منطقه اثر بگذارد.. در این نشست، ظرفیتهای کمنظیر گیسوم—از طبیعت بکر و ساحل جنگلی تا پیشینه فرهنگی—به عنوان پیشران بالقوه گردشگری و حتی سرمایهگذاری بیشتر مطرح شد.
رضا جمشیدی، فرماندار تالش، با تأکید بر قابلیتهای گیسوم گفت ثبت جهانی این روستا میتواند در توسعه پایدار منطقه نقش داشته باشد؛ از ایجاد اشتغال و رونق صنایعدستی گرفته تا جذب گردشگرانی که به دنبال تجربههای اصیل و کمتکرار هستند.. به گفته او، فرمانداری تالش آمادگی دارد با بسیج ظرفیتهای شهرستانی، روند مستندسازی و تکمیل زیرساختهای مورد نیاز را جلو ببرد تا فرآیند ثبت دچار توقف و کندی نشود.
در بخش دیگری از نشست، موضوع واگذاری قلعه تاریخی صلصال لیسار هم در دستور کار قرار گرفت.. اهمیت این بررسی فقط در مرمت یک بنای تاریخی خلاصه نمیشود؛ بلکه به «احیا» و «بهرهبرداری فرهنگی» گره خورده است.. فرماندار تالش با اشاره به جایگاه هویتی قلعه صلصال، آن را از شاخصترین آثار تاریخی غرب گیلان دانست و گفت احیای آن میتواند به محور توسعه گردشگری تاریخی لیسار و تالش تبدیل شود.
این نوع تصمیمها معمولاً در نقطهای حساس قرار میگیرند: جایی که هم میراث تاریخی باید دقیق و اصولی حفاظت شود و هم پای گردشگری و اقتصاد محلی به میان میآید.. گاهی کمبود مسیرهای دسترسی یا نبود خدمات مناسب، حتی بهترین ظرفیتهای فرهنگی را هم در جذب گردشگر محدود میکند.. بنابراین، کنار گذاشتن موضوعات اجرایی مثل ساماندهی مسیرها و خدمات گردشگری از نگاه مدیران، میتواند یک ریسک برای تحقق اهداف ثبت جهانی و رونق پس از آن باشد.
یوسف سلمانخواه، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گیلان، در این نشست ضمن استقبال از رویکرد توسعهمحور فرمانداری تالش، بر حمایت همهجانبه از طرح ثبت جهانی گیسوم تأکید کرد.. او همچنین بر پیگیری فرآیندهای قانونی واگذاری قلعه صلصال و ایجاد برنامههای مشخص برای حفاظت و مرمت این اثر تاکید داشت؛ ایدهای که میخواهد از پراکندگی اقدامات جلوگیری کند و با همافزایی دستگاهها، معرفی ظرفیتها را به یک برنامه تبدیل کند.
حضور شهردار و اعضای شورای اسلامی لیسار هم نشان میدهد برنامهریزی شهری و محلی در کنار میراث فرهنگی باید فعالتر باشد.. در همین چارچوب، بر ضرورت تسریع در تعیین تکلیف مدیریت قلعه صلصال و ساماندهی مسیرهای دسترسی و خدمات گردشگری تأکید شد؛ نکتهای که برای گردشگران در عمل تعیینکننده است.. وقتی یک اثر تاریخی قرار است تبدیل به مقصد شود، جزئیاتی مثل راههای دسترسی، تابلوگذاری، کیفیت خدمات و حتی نظم بازدید، میتواند تجربه سفر را شکل دهد.
در پایان، مقرر شد کارگروه مشترکی با محوریت فرمانداری تالش و مشارکت ادارهکل میراث فرهنگی، شهرداری و شورای اسلامی لیسار تشکیل شود تا مصوبات را پیگیری و برنامه اجرایی زمانبندیشده تدوین کند.. این تصمیم، از نظر اجرایی اهمیت دارد چون ثبت جهانی—چه برای یک روستا و چه برای یک مسیر گردشگری—بدون هماهنگی بین نهادها معمولاً طولانی و پرچالش میشود.
از نگاه محلی، اگر روندها به شکل درست پیش برود، نتیجه فقط «یک عنوان جهانی» نخواهد بود.. گیسوم و قلعه صلصال میتوانند تبدیل به موتور محرک اقتصادی شوند؛ از فروش صنایعدستی و خدمات اقامتی تا گردشگری فرهنگی و روایتگری محلی.. با این حال، مدیریت ظرفیتها و حفاظت همزمان، شرط اصلی موفقیت است؛ بهویژه وقتی پای طبیعت بکر و میراث تاریخی در میان باشد.