Қырғызстан Бішкектен Торугарт арқылы өтіп, Қашқар–Хунжераб бағытымен Исламабадқа, одан әрі Карачи портына баратын жаңа көлік дәлізін пилотпен іске қосты.
Қырғызстан–Қытай–Пәкістан бағыты бойынша жаңа көлік дәлізі пилоттық режимде іске қосылды.
Жаңа бағыттың өзегі — Бішкектен басталып, Торугарт шекара өткелі арқылы Қытай аумағына өтетін маршрут.. Одан әрі Қашқар — Хунжераб желісі жалғасып, соңында Исламабадқа дейін барады.. Кейін жол Карачи теңіз портына ұласады.. Министрлік хабарламасында бұл бастама халықаралық тасымалдаушылармен бірлесіп, халықаралық көлік дәліздерін дамыту және теңіз порттарына тікелей шығуды қамтамасыз ету стратегиясы аясында жүзеге асатыны айтылды.. Жалпы ұзындығы — 3,3 мың шақырым.
Бұл дәліздің ашылуы логистикадағы ең өзекті мәселелердің біріне — уақыт пен транзиттегі сенімділікке әсер етуі мүмкін.. Жүк тасымалында маршруттың жиі ауысуы, шекарадағы кідіріс және құжат айналымының күрделілігі шығынды өсіретін фактор.. Сондықтан бір бағыты айқын, кезеңдері реттелген дәліздің пайдасы тек статистикада емес, нақты жеткізу кестелерінде де сезіледі.
Қырғызстан тарапы жоба елдің логистикалық мүмкіндіктерін кеңейтеді, сыртқы сауданы жандандыруға жол ашады деп отыр.. Мұнда теңіз портына шығу әсіресе маңызды: құрлықтағы тасымал теңізбен жалғасқанда жүк ағыны кеңейіп, жеткізу тізбегі тереңдей түседі.. Орталық Азиядағы көптеген кәсіпкер үшін «теңізге дейінгі жол» — экспорт пен импорттың қарқынын анықтайтын негізгі тетік.
Дәліздің жұмыс істей бастағанын дипломатиялық деңгейде де атап өтті.. Қырғызстандағы Пәкістанның төтенше және уәкілетті елшісі Альтамаш Уәзір Хан 23–24 сәуірде Бішкекте өткен Шанхай ынтымақтастық ұйымы елдерінің көлік министрлерінің отырысында пилоттық бағыттың алғашқы нәтижелері туралы сөз етті.. Оның айтуынша, өткен аптада Қырғызстаннан шыққан жүк көлігі Пәкістанға аман-есен жеткен, ал екі елдің министрліктері маршруттың барлық бөлігінде жүргізушілермен байланыста болып, жетудің кедергісіз және жедел өтуіне жағдай жасаған.
Мұндай «операциялық қолдау» пилоттың табысты болуы үшін шешуші.. Өйткені алғашқы тасымалдарда бағыттың қаншалықты жұмыс істейтіні ғана емес, нақты жол-жөнекей түйткілдер де көрінеді: құжат рәсімінің жылдамдығы, транзиттік тәртіптің бірізділігі, шекара бекеттеріндегі кезек пен өткізу қарқыны.. Сол себепті дипломаттың акценті — тек келіссөз емес, орындау механизмі жүріп жатқанына берілген белгі.
Пайдасына азық-түлік жеткізу арқылы да баға берілгені айтылады.. Қырғызстанның халықаралық тасымалдаушылар қауымдастығының төрағасы Азамат Жұмабеков Азаттық Азияға Қырғызстаннан Пәкістанға азық-түлік жеткізілгенін атап өтті.. Бұған қоса, өткен аптада Пәкістаннан Ауғанстанды айналып өтіп, Орталық Азия елдеріне жететін жаңа логистикалық бағыт ашылғаны белгілі болған еді.. Рефрижераторлармен жабдықталған мұздатылған сиыр еті Карачи портынан шығып, алдымен Ташкентке жеткен.. Бұл бағыттың бір бөлігі Иран аумағына кірумен байланысты болып, шекарадағы Габдт-Римдан терминалы арқылы өту ұйымдастырылды.. Одан кейін жүк Түркіменстан арқылы Ташкентке дейін жеткізілген.
Жалпы, мұның бәрі аймақтағы тасымал дәліздері енді «бір бағыт» емес, бір-бірімен жалғасқан бірнеше сценарий ретінде қарастырылып жатқанын көрсетеді.. Қазір компаниялар үшін ең тиімді шешім — нарыққа шығудың бірнеше жолын қатар ұстап, тәуекелді төмендету.. Егер ауа райы, техникалық жағдай немесе шекаралық режим уақытша өзгерсе, маршрутты баламалау арқылы келісімшарт мерзімін сақтап қалуға болады.
Пәкістан билігі пилоттық негізде іске қосылған жаңа дәлізді шамамен 70 миллион халқы бар Орталық Азия елдерінің нарығына шығу мүмкіндігі ретінде бағалап отыр.. Бұл жерде логистикалық артықшылық сауда көлеміне тікелей ықпал етеді: тауар айналымы артқан сайын өңірлік жеткізушілердің мүмкіндігі кеңейіп, жаңа серіктестіктер пайда бола бастайды.. Қарапайым тілмен айтқанда, дәліз жұмыс істесе, жеткізу ұзақтығы қысқаруы немесе кемінде тұрақтануы мүмкін, ал бұл бизнестің есеп-қисабын жеңілдетеді.
Алдағы қадам пилот нәтижесін тұрақты форматқа айналдыруға тіреледі.. Дәліз ұзындығы мен маршруттың күрделілігі ескерілсе, оның тиімділігі тасымал жиілігіне, шекарадағы процестердің реттелуіне және қатысушы тараптардың үйлесімділігіне байланысты болмақ.. Егер келесі кезеңдерде кедергілер азайып, жүк ағыны тұрақтаса, Қырғызстан–Қытай–Пәкістан бағыты өңірдегі ең маңызды құрлық-теңіз көпірлерінің біріне айналуы ықтимал.