Словачкиот премиер Роберт Фицо најави дека неговата земја во наредните денови ќе поднесе тужба до Судот на Европската унија, со што директно ќе се оспори регулативата за забрана на увозот на руски гас.
Правен конфликт околу енергетската политика
Фицо остро го критикуваше начинот на кој е донесена оваа регулатива, нагласувајќи дека клучните одлуки за санкции и надворешна политика мора да се носат со консензус, а не со квалификувано мнозинство.. Според ставот на словачката влада, со сегашната постапка биле заобиколени противењата на Словачка и Унгарија, што претставува директно кршење на темелните договори на кои почива Европската унија.. Забраната, која треба целосно да стапи на сила до крајот на 2027 година, според Братислава е правно неодржлива без едногласна поддршка.
Словачка планира да ја поднесе тужбата најдоцна до 27 април, кога истекува законскиот рок за овој потег.. Покрај главната тужба, владата ќе побара и привремена мерка за запирање на примената на забраната додека трае судскиот процес.. Оваа мерка е од суштинско значење за земјата за да се избегнат сериозни економски последици и можна енергетска нестабилност во индустрискиот сектор.
Овој правен судир меѓу Братислава и Брисел не е само прашање на процедура, туку сериозен тест за единството на европскиот блок.. Додека мнозинството земји членки го поддржуваат планот за целосна декарбонизација и независност од руските енергенси, Словачка и Унгарија посочуваат на реалната економска цена што ја плаќаат нивните економии.. Оваа ситуација отвора прашање дали ЕУ може да задржи кохерентна надворешна политика доколку економските интереси на помалите членки бидат целосно игнорирани во име на колективниот став.
Историски гледано, енергетската зависност на Централна Европа е наследство кое не може лесно да се отфрли преку ноќ.. За многу компании во Словачка, прекинот на евтиниот руски гас би значел драстично намалување на конкурентноста на европскиот пазар.. Мисријум пренесува дека тензијата е видлива и на терен, каде што индустриските работници стравуваат од зголемување на трошоците за живот и можна стагнација на производствените капацитети.
Се очекува дека пресудата на судот ќе постави преседан за идните енергетски пакети на ЕУ.. Ако Словачка успее да докаже дека процедурата била нелегитимна, тоа би можело да предизвика ланчана реакција и ревидирање на другите санкциони политики.. Дотогаш, фокусот останува на правната битка во Луксембург, каде што се решава судбината на еден од најчувствителните енергетски договори во поновата европска историја.