Боздошти як мансабдор дар Душанбе барои «тамаъҷӯӣ» ва домани таҳримҳо дар минтақа
Боздошти мансабдор дар Душанбе ҳамзамон бо васеъшавии таҳримҳои Иттиҳоди Аврупо нисбат ба ширкатҳо ва бонкҳо дар Қазоқистон, Қирғизистон ва Русия сурат мегирад.
Баъди гузоришҳо дар бораи амалиётҳои ҷавобӣ дар Русия ва ҳамчунин таҳримҳои нав дар Аврупо, диққат ба минтақа боз бештар ҷалб шуд. Дар Душанбе бошад, як мансабдор барои амали “тамаъҷӯӣ” боздошт шудааст.
Ба гузоришҳои расонаӣ ва таҳлили вазъ, дар чанд самти гуногун алоқамандии молиявӣ ва саноатӣ ба зинаҳои сахттар дучор мешавад.. Масъала танҳо ба як кишвар ё як ширкат маҳдуд намемонад: Иттиҳоди Аврупо дар бастаҳои нави таҳримҳо номҳои ширкатҳо ва ҳатто муассисаҳои молиро дар бар мегирад ва барои ҳамкориҳои эҳтимолӣ бо онҳо маҳдудият мегузорад..
Як қисми қарорҳо ба соҳаи кимиё ва занҷири таъмин дахл мекунад.. Дар матни марбут ба таҳримҳои нав зикр шудааст, ки корхонаи кимиёии Фарғона ва корхонаи Raw Materials Cellulose, ки ҳар кадом дар минтақаҳои худ фаъолият доранд, қаблан ба баъзе ширкатҳо дар Русия маҳсулот таъмин мекарданд.. Аз нигоҳи Брюссел, чунин алоқа метавонад роҳро барои давр задани маҳдудиятҳо боз кунад.
Дар баробари ин, дар Аврупо таъкид мешавад, ки ба ҳар гуна додугирифт ва ҳамкориҳо бо ин ду корхона “манъ” ҷорӣ мешавад.. Ин навъ маҳдудиятҳо одатан барои он таҳия мешаванд, ки занҷирҳои иқтисодӣ аз сатҳи корхона то сатҳи бонкҳо ва нақлиёти молӣ шаффоф набошанд.. Диққат ҳам ба интиқоли маҳсулот, ҳам ба шакли пардохтҳо равона мешавад.
Ҳамзамон иттилоъ дар бораи таҳримҳои Бритониё ва баъзе қарорҳои пешина низ дар заминаи ҳамин масъала ба назар мерасад.. Қисме аз хабарҳо нишон медиҳанд, ки баъзе муассисаҳои молии минтақа метавонад дар “схемаҳои” муомилот барои давр задани таҳримҳо иштирок карда бошад.. Масалан, зикр шудааст, ки ду бонк бо номи «Керемет банк» ва «Капитал банк» барои ирсоли пардохтҳо ё паёмҳои пулӣ тавассути низоми СПФС маҳдуд шудаанд.
Инчунин, ба таҳримҳо ташкилоти қирғизистонии A7A5 ворид мешавад, ки фаъолияташ бо биржа ё бозори асъор иртибот дорад ва бо пули рақамӣ кор мекунад.. Дар хабар гуфта мешавад, ки он бо стейблкоин тиҷорат менамояд ва ин васила ба рубли русӣ пайванд дода шудааст.. Чунин намунаҳо дар солҳои охир дар баҳси ҷаҳонӣ зиёданд: истифодаи дороиҳои рақамӣ баъзан ҳамчун роҳ барои содда кардани пардохтҳо ва кам кардани назорат баррасӣ мешавад.
Аз Қазоқистон ҳам намуна оварда мешавад: ширкат дар Алматӣ бо номи United Trading Group таҳрим шудааст.. Тавсиф мешавад, ки ширкат соли 2022 таъсис ёфта, эҳтимол барои дастгирии мақсадҳои саноатии Русия метавонад тавассути қаламрави Қазоқистон мусоидат кунад.. Дар чунин ҳолатҳо, ҳатто агар фаъолияти ширкат дар сатҳи расмӣ “маҳсулот” ё “хидмат” нишон дода шавад, барои гурӯҳҳои назоратӣ муҳим аст, ки занҷири воқеии истифода ба куҷо мерасад.
Дар ҳамин ҳол, қарорҳои Брюссел нишон медиҳанд, ки ҳамчунин дар сатҳи кишварҳои дигар баҳодиҳӣ ба риштаи ҳамкориҳои молиявӣ идома дорад.. Гуфта мешавад, ки дар Иттиҳоди Аврупо се бонки Тоҷикистонро, ки қаблан барои кӯмаки ғайримустақимашон ба ҷанги Русия дар Украина таҳти таҳрим қарор дода шуда буданд, аз феҳристи “сиёҳ” берун кардаанд.. Ин амалиёт барои бонкҳо маънои дастрасӣ ба имкониятҳои бештар ва коҳиши хавфи маҳдудиятҳои молиявиро дорад.
Барои ҷомеа ва иқтисоди рӯзмарра чунин хабарҳо оқибаташонро дар шаклҳои гуногун нишон медиҳанд: бонкҳо бояд пардохтҳоро бодиққат скрининг кунанд, ширкатҳо дар занҷири таъмин эҳтиёт намоянд, ва ҳатто шартномаҳо метавонанд аз нав баррасӣ шаванд.. Ҳангоми сахт шудани меъёрҳо, баъзан соҳибкорон ба ҷойи суръат “ҳамоҳангӣ бо меъёрҳои назорат”-ро аввал мегузоранд, зеро хатари таваққуф ё рад шудани муомилот хеле калон мешавад.
Ҳамзамон, хабар дар бораи боздошти мансабдор дар Душанбе барои “тамаъҷӯӣ” нишон медиҳад, ки масъалаҳои интизомӣ ва мубориза бо амалҳои ғайриқонунӣ ҳам дар маркази таваҷҷӯҳ қарор доранд.. Чунин амалҳо, агар пайваста идома ёбанд, метавонанд эътимодро ба идоракунӣ боло баранд, вале ҳамзамон ба ҷомеа хотиррасон мекунанд, ки раванди шаффофият кори яквақта нест.
Дар маҷмӯъ, доманаки таҳримҳо ва амалиётҳои дохилӣ ҳамдигарро “метезонанд”: вақте каналҳои молиявӣ маҳдуд мешаванд, назорати бештар дар ҳама сатҳҳо афзоиш меёбад. Барои кишварҳои минтақа ин маънои омодагии доимӣ ба тағйирёбии қоидаҳо ва азнавсозии равандҳои ҳисоббаробаркунӣ ва шартномаро дорад.